AT5: Laatste nieuws

Halsema over wapengeweld Zuidoost: "Wijk moet zwijgcultuur doorbreken"

Fri, 21 Aug 2026 18:09:36 GMT

Na een zomer vol vuurwapengeweld geldt sinds gisteren in een deel van Zuidoost een veiligheidsrisicogebied. In Het Gesprek met de Burgemeester deelt Femke Halsema haar zorgen over de 'wapenwedloop' die in delen van Zuidoost gaande is: "We zullen dit moeten terugdringen, maar daarvoor hebben we medewerking van de buurt en jongeren nodig."

Maar liefst achttien vuurwapengerelateerde incidenten vonden deze zomer plaats in Zuidoost. Daarom mag de politie tussen 20 en 27 augustus preventief fouilleren in de H-buurt, K-buurt en het Nelson Mandelapark. "We realiseren ons dat daarmee natuurlijk bepaald niet alle problemen weg zijn, maar we proberen wel in die week de veiligheid te verhogen", zegt burgemeester Halsema.

Burgemeester zegt altijd "matig enthousiast" geweest over de effecten van preventief fouilleren, maar zegt niet altijd anders te kunnen naar aanleiding van het incidenten: "Wil je echt iets aan het wapengeweld doen, dan heb je veel meer middelen nodig, die wij natuurlijk ook inzetten."

Zwijgcultuur

De burgemeester benoemt daarnaast de zwijgcultuur in de wijk: "Het is een cultuur onder jongeren in Zuidoost en ook op andere plekken in de stad, waarbij geweld in combinatie met niet praten met vetes leidde tot dit soort gruwelijke incidenten."

Die zwijgcultuur werd vorig jaar pijnlijk duidelijk bij de moord op de 17-jarige Rivaldo, die werd doodgeschoten toen hij opkwam voor een vriend wiens ketting was gestolen. De rechtbank benoemde bij de behandeling van die zaak dat de nabestaanden met onbeantwoorde vragen achterbleven, mede doordat mensen die meer weten over de zaak hun mond houden.

Hulp van ouders en jongeren

De gemeente probeert onder meer met vroegsignalering jonge jongeren zoveel mogelijk te beschermen en te voorkomen dat ze zich bij gang aansluiten: "We proberen jongeren op een ander pad te brengen. Daar hebben we onder andere de credible messengers en de politie in de wijk, maar uiteindelijk zal de wijk zelf ook in het geweer moeten komen door de zwijgcultuur te doorbreken en doordat jongeren ook bereid zijn bijvoorbeeld samen te werken met de politie en met anderen", aldus Halsema.

Ze noemt het een bekend fenomeen dat er "eigenlijk een wapenwedloop gaande is". Daarbij ziet de gemeente ook dat jongeren vaak uit voorzorg wapens bij zich hebben om zichzelf te beschermen tegen andere jongeren met wapens.

"En dan kom je natuurlijk in een hopeloze situatie terecht, en dat kan verschrikkelijke gevolgen hebben", zegt Halsema. "Dus we zullen dit moeten terugdringen. We proberen als gemeente met politie, het Openbaar Ministerie er veel aan te doen, maar we hebben ook heel erg de medewerking van de buurt, van ouders en van jongeren zelf nodig."

Bekijk hierboven het hele Gesprek met de Burgemeester, waarin Halsema ook ingaat op de WorldPride en de veiligheid van queerpersonen in de stad.

Politiek aan de Amstel: spoeddebat kostenexplosie Oostbrug en VVD laat eindelijk tanden zien

Fri, 21 Aug 2026 10:25:00 GMT

De Amsterdamse politiek is weer van start na het zomerreces en dat betekent dat wij er ook weer zijn. Er stond direct een pittig debat op de agenda deze week: wethouder Melanie van der Horst moest zich verantwoorden voor het achterhouden van de kostenstijging van de Oostbrug. Wat viel ons op in het debat? Hoe deed de verenigde oppositie het, en waarom was de eigen partij van Van der Horst kritischer op haar dan Pro Amsterdam? Nicolaï Brannan van AT5, Tim Wagemakers van Het Parool en Marijn Schrijver van De Telegraaf bespreken in de podcast Politiek aan de Amstel de bubbel van de Stopera.

Verder blikken we terug op de zomer en staan we stil bij het overlijden van Ja21'er Maarten Brante.

Luister de podcast via Spotify door hier te klikken (met beeld). Liever Apple? Dat kan hier.

Van der Horst onder vuur in debat kostenexplosie Oostbrug, maar blijft bij haar keuzes

Thu, 20 Aug 2026 16:45:47 GMT

Wethouder Melanie van der Horst (D66) blijft erbij dat ze goed gehandeld heeft door de geschatte kostenoverschrijding van de Oostbrug niet te delen met de gemeenteraad, ondanks dat zij deze al kende voor de verkiezingen. "Als we op deze manier elkaar de maat gaan nemen, dan weet ik er ook nog wel een paar", reageerde Van der Horst. In het debat vanmiddag had de oppositie van links tot rechts flinke kritiek op het niet delen van de cijfers, omdat de kostenoverschrijding veel groter lijkt te worden dan eerder werd gedacht.

Vorige week bleek uit stukken, opgevraagd door AT5, dat de wethouder ruim een maand voor de verkiezingen van maart dit jaar al door ambtenaren op de hoogte was gesteld van de enorm gestegen kosten voor de Oostbrug. Waar lange tijd een bedrag van 325 miljoen euro werd gecommuniceerd, komen de laatste ramingen uit op 650 tot 850 miljoen euro. Meer dan een verdubbeling dus.

Ambtenaren wisten nóg eerder dat er een grote financiële tegenvaller aankwam: eind 2025 werden zij over de nieuwe raming geïnformeerd door een extern bureau. Toch besloot Van der Horst – op dat moment ook lijsttrekker van D66 – de raad niet op de hoogte te brengen van de nieuwe schattingen. Het was dagenlang onduidelijk of Van der Horst zelf aanwezig zou zijn bij het debat, maar uiteindelijk besloot ze wel te komen.

Ondanks kritische vragen van de oppositie - van links tot rechts - over haar besluit om de informatie niet met de raad te delen, bleef zij vandaag bij het punt dat zij vorige week ook al maakte. "Ik heb gehandeld zoals ik altijd heb gedaan en hoe ik het in de toekomst ook zou doen."

Problematisch handelen

Daan Wijnants (VVD) noemde het handelen van de wethouder desondanks problematisch. "Op een aantal niveaus. Voor de Amsterdammer, die een onvolledig beeld kreeg van de haalbaarheid van de brug over het IJ. En voor de raad, die niet op de hoogte werd gesteld van een exorbitante kostenstijging voor een beeldbepalend project."

Wijnants bleef - ondanks dat de wethouder ontkende dat de verkiezingen een rol hadden gespeeld bij haar afweging - moeite houden met die uitleg. Hij verwees meermaals naar openbaar gemaakte stukken waarin expliciet wordt benoemd om de informatie pas na de verkiezingen met de raad te delen.

Van der Horst zei daarover: "Voor ambtenaren is verkiezingen een heel ander woord dan voor ons en de media. Voor hen is het een periode in de tijd waarop dingen anders zijn, zoals dat er geen normale Voorjaarsnota is."

Ook Ja21 was kritisch. "Is er hier sprake van een inschattingsfout of het bewust beïnvloeden van de beeldvorming?", vroeg Stef Keij aan de wethouder. "Wie in antwoorden en in de media blijft ontkennen wat in de eigen stukken letterlijk staat, ondermijnt het vertrouwen dat deze commissie en de Amsterdammer mogen verwachten."

Anna Krijger van de Partij voor de Dieren zei geschrokken te zijn van de inhoud van de openbaar gemaakte stukken. "Het vertrouwen in de landelijke politiek zit op een dieptepunt en gelukkig op lokaal niveau nog wel net voldoende. De wethouder had de raad eerder kunnen en moeten informeren."

Partijen als Denk, CDA, Volt en SP sloten zich daarbij aan.

Coalitiepartij Pro Amsterdam sprong wél in de bres voor Van der Horst. Volgens Carlo van Munster was het besluit om de informatie niet te delen te rechtvaardigen, omdat de wethouder nog een aantal onderzoeken moest afwachten. Ook vond Van Munster dat Van der Horst niet juist is behandeld. "De nuance sneuvelt heel snel. Is dit de manier waarop we bestuurders voor de bus gooien?"'

D66, de partij van de wethouder, stelde in het debat nog wel een aantal kritische vragen. "Het college stelt dat de verkiezingen geen rol hebben gespeeld bij het moment waarop de raad is geïnformeerd. Tegelijkertijd staat in een interne notitie dat de tussentijdse raming vóór de verkiezingen beschikbaar moest zijn, zodat de wethouder kon beslissen deze vóór of na de verkiezingen openbaar te maken", zei Sidney Cruickshank van D66.

Na het debat liet hij weten: "Ik heb vandaag een bestuurder gezien die verantwoordelijkheid neemt en zich zichtbaar heeft ingezet voor Amsterdam. De beantwoording geeft mij vertrouwen. Voor mij staat vast dat de wethouder aan haar informatieplicht heeft voldaan."

Te weinig onderzoek naar kosten

Elise Moeskops, de nieuwe wethouder, verdedigde de keuze van Van der Horst om de gestegen kosten niet te delen. Volgens Moeskops was er nog te weinig onderzoek gedaan om de raad goed te kunnen informeren over de reden van de kostenstijging.

"Ik had liever niet gehad dat deze bedragen nu überhaupt naar buiten waren gekomen". zei Moeskops vandaag tegen de raad. "Het kwam eigenlijk onhandig uit."

Het debat gaat begin september verder in de gemeenteraad. Dan kunnen partijen ook met moties oordelen over het optreden van de wethouder.

Waarom bracht wethouder kostenexplosie Oostbrug niet eerder naar buiten? Raad wil vandaag antwoorden

Thu, 20 Aug 2026 05:00:00 GMT

Na een zomerreces van zes weken is er vandaag direct een pittig debat. D66-partijleider en wethouder Melanie van der Horst moet tekst en uitleg geven over waarom zij de raad niet vóór de verkiezingen informeerde over een veel hogere raming voor de Oostbrug. Waar eerst van 325 miljoen euro werd uitgegaan, kan de kostenpost nu oplopen tot 850 miljoen euro. Door haar stevige reactie – Van der Horst spreekt van een aanval op haar integriteit – heeft ze politiek gezien weinig ruimte overgelaten voor reflectie op haar bestuurlijk handelen. De bal ligt nu bij de gemeenteraad: wat wil die nog van Van der Horst weten alvorens te oordelen over haar handelen?

Vorige week onthulde AT5 dat de wethouder ruim een maand voor de verkiezingen van maart dit jaar al door ambtenaren op de hoogte was gesteld van de enorm gestegen kosten voor de Oostbrug. Waar lange tijd een bedrag van 325 miljoen euro werd gecommuniceerd, komen de laatste ramingen uit op 650 tot 850 miljoen euro. Belangrijk om hierbij te weten is dat Van der Horst wel al meermaals had gewaarschuwd voor een kostenstijging, maar niemand ging uit van zo'n extreme raming.

Verkiezingen

Ambtenaren wisten nóg eerder dat er een grote financiële tegenvaller aankwam: eind 2025 werden zij over de nieuwe raming geïnformeerd door een extern bureau. Waarom kwam die informatie niet direct bij de raad terecht? Heeft Van der Horst daarmee deelnemende partijen aan de verkiezingen een debat hierover ontnomen?

Van der Horst zegt dat de verkiezingen geen invloed hebben gehad op het niet delen van de informatie. Dat verweer is opmerkelijk, want in de openbaar gemaakte stukken wordt hier door ambtenaren expliciet over gesproken. Een update over de Oostbrug – die normaal gesproken elk halfjaar met de raad wordt gedeeld – werd namelijk niet verstuurd vanwege 'verkiezingen', zo staat in een mail waarin een ambtenaar een samenvatting geeft na een overleg met de wethouder op 12 februari van dit jaar.

Had Van der Horst niet moeten inschatten dat de gemeenteraad deze informatie zo snel mogelijk had wil horen, juist vanwege de grote impact van de kostenstijging op de stad én de ervaringen die het college in de vorige bestuursperiode met de raad had?

Informatiedrang raad

De gemeenteraad vroeg in de vorige periode namelijk zeer regelmatig om heel veel informatie. Van der Horst heeft dat ook bij de Weesperknip meegemaakt: nadat informatie over zorgen bij de ambulancedienst haar vanuit de ambtenaren niet had bereikt en ze daar politieke verantwoording over moest afleggen, moest ze van de raad elke dag een update sturen over hoe de proef met de afsluiting van de Weesperstraat liep.

Ook haar toenmalige collega Hester van Buren – wethouder van Financiën in het vorige college – moest rondom de crisis over de invoering van een nieuw gemeentelijk betaalsysteem de raad wekelijks per brief updaten over de achterstanden met nog te betalen facturen. Er werden oneindig veel debatten over gevoerd. In de Stopera werd regelmatig gezucht over de informatiedrang van de raad. Maar wat je daar ook van vindt: de raad is het hoogste orgaan van de gemeente en van de wethouder wordt verwacht dat ze raadsleden actief informeert. Meerdere partijen vinden dat Van der Horst daar niet aan heeft voldaan.

Raming onzeker?

Het verweer dat er nog te grote onzekerheden zijn rondom deze raming is moeilijk te volgen, nu de opvolger van Van der Horst op dit dossier – Elise Moeskops – verwijst naar het moment waarop er wel een definitieve raming komt: in 2027. Want waarom moet de raad wachten op een 'definitieve raming', maar mogen D66 en Pro Amsterdam wel op basis van een 'onzekere raming' met elkaar onderhandelen en uiteindelijk extra geld reserveren? Hadden politieke partijen in de raad deze informatie dan ook niet gewoon moeten ontvangen? Kon Van der Horst de raming echt niet eerder delen? Was een debat tijdens de verkiezingen over de nut en noodzaak van de Oostbrug democratisch gezien niet zuiverder geweest, aangezien verschillende partijen liever een tunnel onder het IJ óf een Westbrug willen? De raadscommissie zal daar vanmiddag antwoorden op willen.

Dubbele rol

Had Van der Horst slechts in deze periode begin dit jaar als wethouder gehandeld, dan zou het debat van vandaag anders verlopen. Haar keuzes vinden verschillende partijen in de raad ingewikkeld, omdat ze sinds vorig jaar ook partijleider van D66 is en dus lijsttrekker was tijdens de verkiezingen in maart. Van der Horst had door haar rol als wethouder de beschikking over meer informatie dan andere lijsttrekkers.

In de campagne noemde Van der Horst herhaaldelijk de Oostbrug als één van de successen van haar wethouderschap claimde, terwijl ze toen al wist dat er nog flink veel meer geld nodig was om daadwerkelijk over te kunnen gaan tot een realisatie.

Van der Horst wilde vorige week in eerste instantie niet reageren, maar besloot dat dinsdagavond - 12 uur na de publicatie - uiteindelijk wel te doen. Daarin zet ze de zaak op scherp: "De suggestie dat ik moedwillig informatie achter zou houden in verband met verkiezingen is niet alleen niet waar, maar vind ik een rechtstreekse aanval op mijn integriteit en raakt aan het vertrouwen in de politiek."

Vanuit de raad zijn er geluiden dat juist door haar felle schriftelijke reactie partijen vervolgvragen willen stellen en debat willen voeren met Van der Horst. Heeft ze haar politiek-bestuurlijke antenne wel goed afgesteld?

Het debat vangt donderdag in de loop van de middag aan. Een exact tijdstip is niet bekend, omdat het één van de onderwerpen is van de commissievergadering.

Ja21-fractiemedewerker Maarten Brante overleden na val in water Prins Hendrikkade

Tue, 18 Aug 2026 19:50:17 GMT

Ja21-fractiemedewerker, podcastmaker en fotograaf Maarten Brante is om het leven gekomen bij een noodlottig ongeval in het centrum. Hij raakte vorige week te water bij de Prins Hendrikkade en overleed later in het ziekenhuis.

Brante belandde in de nacht van woensdag 12 augustus op donderdag 13 augustus rond 1.50 uur in het water. Meerdere ambulances, een mobiel medisch traumateam en twee duikteams van de brandweer rukten uit. Uiteindelijk werd hij door brandweerduikers gevonden, uit het water gehaald en met spoed naar het ziekenhuis gebracht.

Daar lag hij dagenlang in kritieke toestand. Zijn mede-podcastmaker Matthijs Immink schreef vanochtend dat artsen nog aan het vechten waren voor het leven van Brante. "Na een heerlijke dag gleed hij woensdag onder water, en glipte hij uit onze handen. Brandweer was snel, maar hij was erg lang onder water..."

Vanavond kwam vanuit Ja21 het bericht dat Brante is overleden. De partij schrijft verslagen te zijn. "Woorden kunnen niet uitdrukken wat een klap dit voor ons is. Nooit meer zullen wij kunnen genieten van zijn humor, zijn diepe inzicht en scherpe stijl. Maar bovenal nemen wij afscheid van een geweldig mens."

Weblog Geenstijl, dat de podcast van Brante en Immink wekelijks publiceerde, heeft vanavond ook over zijn overlijden geschreven. "Hij was er een meester in op een enorm voorkomende manier dingen te zeggen die in eerste instantie bot klonken, maar bij nader inzien juist ontzettend aardig bedoeld waren, en daardoor des te meer zo overkwamen. Maarten was een ontzettend oorspronkelijke en geestige man die zich nooit liet leiden door wat anderen vonden dat je moest zeggen, of denken."

Brante is 48 jaar oud geworden.

Vijf vragen over niet delen informatie Oostbrug: wat betekent dit voor de positie van Van der Horst?

Tue, 11 Aug 2026 18:58:38 GMT

Vandaag kwam na onderzoek van AT5 naar buiten dat wethouder Melanie van der Horst al ruim voor de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2026 op de hoogte was van een enorme kostenoverschrijding bij de geplande Oostbrug over het IJ. Die informatie bracht ze niet naar buiten. De oppositie in de gemeenteraad is geschokt en eist opheldering. Wat kan dit voor de positie van de wethouder betekenen, nu ze onder vuur ligt?

De wethouder besloot om de hogere ramingen van 650 tot 850 miljoen euro niet te delen en lagere en achterhaalde bedragen mee te nemen in officiële documenten. Uit ambtelijke berichten blijkt dat meermaals is gesproken over de rol van de verkiezingen bij het wel of niet openbaren van de kostenstijging. En dus ging iedereen ervan uit dat de 325 miljoen euro die gereserveerd was voor de brug, dicht in de buurt van het eindbedrag kwam. De wethouder had wel al gewaarschuwd voor een stijging, maar niemand dacht dat het zo extreem zou zijn.

Politiek verslaggever Nicolaï Brannan over waarom dit zo politiek gevoelig ligt:

"Het is brisant omdat Van der Horst tijdens de verkiezingen ook lijsttrekker was voor D66. Zij heeft heel duidelijk de keuze gemaakt om de informatie niet openbaar te maken voor de verkiezingen, maar wist het dus wel. Dat maakt dat zij meer informatie had dan andere lijsttrekkers. Van der Horst claimde in de campagne wel het succes van de Oostbrug, zoals bij ons in het openingsdebat, terwijl ze dus wist: het plan staat, maar de euro's zijn er nog niet."

Hoe heeft de wethouder hier zelf op gereageerd?

"Vandaag, gisteren en vrijdag wilde de wethouder niet reageren. Vanavond even na 19.00 uur kwam er wel een schriftelijke verklaring, waarin ze fel uithaalt. Van der Horst stelt dat de ramingen nog helemaal niet klaar waren om te delen en noemt de kritiek een aanval op haar integriteit en ze stelt dat dit het vertrouwen in de politiek beschadigt. Haar opvolger op het dossier Verkeer en Vervoer heeft ook eerder laten weten dat de huidige bedragen van 650 tot 850 miljoen voor de brug nog steeds zeer onzeker zijn, maar uit openbaar gemaakt mailverkeer blijkt dat ambtenaren daar écht anders over denken."

Lees hier de volledige reactie van wethouder Van der Horst.

Hoe is het nieuws gevallen bij de gemeenteraad?

"De oppositie eensgezind heel kritisch. Van links tot rechts veroordelen ze het handelen van de wethouder en vallen er woorden als 'verlies van vertrouwen in de politiek' en 'kiezersbedrog'."

En de coalitie?

"Vanuit de coalitie kwamen mildere reacties. PRO Amsterdam wil wel opheldering, maar oordeelt nog niet en ook de eigen partij van de wethouder, D66, komt met een vrij onnavolgbaar verhaal. Alsof Van der Horst de informatie die ze in haar rol als wethouder krijgt, ineens niet meer zou hebben zodra ze de rol van lijsttrekker aanneemt."

Wat zouden de politieke consequenties voor de wethouder kunnen zijn?

"Dat is koffiedik kijken, maar de oppositie is niet vaak zo eensgezind geweest. Ze willen dat Van der Horst volgende week al tekst en uitleg komt geven, maar naar wat ik nu begrijp, wil zij dat haar opvolger als verkeerswethouder het woord gaat voeren. De oppositie lijkt dit niet te gaan accepteren en eist transparantie en antwoorden op vragen die alleen Van der Horst kan beantwoorden. De vraag is: blijft zij brokken maken of lukt het haar om de trein weer op de rails te krijgen? Zo niet, dan kan het de komende weken rondom haar positie zomaar nog heel spannend worden."

Wethouder reageert fel na kritiek op niet delen informatie Oostbrug: "Aanval op mijn integriteit"

Tue, 11 Aug 2026 18:41:34 GMT

D66-politiek leider en wethouder Melanie van der Horst heeft fel gereageerd op berichtgeving over het niet voor de verkiezingen delen van informatie over de kostenstijgingen van de Oostbrug. Oppositiepartijen spraken van kiezersbedrog en noemden de onthullingen schokkend. "De suggestie dat ik moedwillig informatie achter zou houden in verband met verkiezingen is niet alleen niet waar, maar vind ik een rechtstreekse aanval op mijn integriteit en raakt aan het vertrouwen in de politiek", aldus Van der Horst.

De afgelopen dagen wilde Van der Horst niet reageren, maar nu doet ze dat toch. In een schriftelijke verklaring benadrukt ze dat de bestuurlijke verantwoordelijkheid voor het dossier Oostbrug inmiddels ligt bij haar opvolger, wethouder Elise Moeskops. Hoewel ze inhoudelijk niet wil ingaan op de portefeuille van haar opvolger, reageert ze wel op haar eigen handelen. "Ik heb mijn rol als wethouder niet anders ingevuld dan dat ik al deed voordat ik lijsttrekker was", schrijft ze.

Hogere kosten

Ze benadrukt dat dit niet de eerste keer is dat de raad te horen krijgt over de kosten van de Oostbrug: "Al ruim een jaar heb ik de raad op verschillende momenten geïnformeerd dat de kosten voor de brug over het IJ hoger zouden uitvallen."

Wanneer ze eerder dit jaar een raming te zien kreeg met een forse kostenstijging en een marge van honderden miljoenen, is ze volgens eigen zeggen meteen als wethouder aan de slag gegaan. Ze trekt daarbij de vergelijking met het project Oranje Loper, waar eveneens sprake was van fikse tegenvallers. "Dat werk behelst kijken of er dingen anders kunnen in het project, of er afspraken moeten worden aangepast, of er bespaard kan worden, of partners bereid zijn flexibiliteit te tonen", schrijft ze.

Dat er niet tussentijds met - zoals Van der Horst het noemt - onvolledige cijfers is gecommuniceerd, is volgens haar niet meer dan logisch: "Het is niet voor niks dat we bij grote infrastructurele projecten vaste afspraken hebben over wanneer we met de raad en buitenwereld communiceren. Tussentijds is er vaak te veel onzekerheid om gedegen het maatschappelijk debat aan te kunnen gaan", stelt Van der Horst.

Campagnebeïnvloeding

Het verwijt dat ze de verkiezingscampagne zou hebben beïnvloed door de informatie over de kostenstijging achterwege te laten, spreekt Van der Horst tegen: "Als ik dit gedaan had, had ik mijn handelen als wethouder aangepast op de campagne en de verkiezingen, terwijl ik op dat moment ook lijsttrekker was. Op die manier gebruikmaken van je positie als wethouder had blijk gegeven van een onjuiste rolopvatting", zo licht ze toe.

De verdediging van Van der Horst lijkt in strijd met de interne stukken die openbaar zijn gemaakt. Daarin stond dat ambtenaren in november een tussenraming vóór de verkiezingen aan Van der Horst zouden voorleggen, zodat zij kon beslissen die vóór of na de verkiezingen openbaar te maken.

Ook staat in de documenten dat later geen afzonderlijke voortgangsrapportage aan de raad werd gestuurd, waarbij ‘de verkiezingen’ als een van de redenen werden genoemd. Die voortgangsrapportage wordt normaal elk halfjaar met de raad gedeeld en van die werkwijze werd nu dus afgeweken.

Volgende week donderdag vindt er debat plaats over het handelen van de wethouder.

Oppositie fel na berichtgeving over achterhouden cijfers Oostbrug, spoeddebat aangevraagd

Tue, 11 Aug 2026 08:32:00 GMT

Oppositiepartijen reageren verontwaardigd na de berichtgeving over wethouder Van der Horst (D66). Ook is een spoeddebat aangevraagd. Uit onderzoek van AT5 blijkt dat zij wist van de hoogte van kostenoverschrijding van de Oostbrug over het IJ, maar dit niet deelde met de raad. De verkiezingen speelden daarbij een rol. Zeven oppositiepartijen kwamen met een gezamenlijk statement.

De wethouder besloot om de hogere ramingen van de brug niet te delen en lagere, achterhaalde bedragen mee te nemen in officiële documenten. Dat blijkt uit stukken die openbaar zijn gemaakt na een door AT5 aangevraagde Wet open overheid (Woo).

'Kiezersbedrog'

Meerdere oppositiepartijen kwamen kort na de berichtgeving met felle reacties. "De timing van het achterhouden, namelijk midden in de verkiezingscampagne, neigt sterk naar kiezersbedrog", schrijft Volt. Ook JA21 neemt dat woord in de mond. "Als dit klopt, is dit niets minder dan kiezersbedrog", schrijft de partij op X. "Cruciale financiële informatie bewust achterhouden voor de gemeenteraad én de kiezer, terwijl je als lijsttrekker campagne voert met de boodschap dat jij het geld voor de Oostbrug hebt geregeld."

Partij voor de Dieren, Volt, Ja21, Denk, Bij1, CDA en SP kwamen met een gezamenlijk statement waarin ze laten weten geschokt te zijn, maar nog geen definitieve conclusies te trekken. "De oppositie vindt dit schokkend omdat dit zeer schadelijk is voor het vertrouwen in het stadsbestuur en het functioneren van de raad", schrijven ze. "Daarna trekken wij onze conclusies en bepalen wij het vervolg."

Daan Wijnants van de VVD, de grootste oppositiepartij in de raad, schrijft op X: "De wethouder hield deze kennis bewust achter. Dat is een ernstige verdenking. Amsterdammers en de raad hebben recht op een eerlijk stadsbestuur." Hij benadrukt dat het spoeddebat wat hem betreft volgende week al moet plaatsvinden.

Niet alleen vanuit de oppositie zijn er vragen. Coalitiepartij PRO vraagt om opheldering: "De fractie van PRO is geschrokken van de omvang van de huidige kostenraming", laat raadslid Mohamed Belkasmi weten. "We hebben vragen over het tijdspad en daar zullen we de wethouder ook over bevragen."

Ook de eigen fractie van Van der Horst zit met vragen: "Ik vind het belangrijk dat ik de wethouder kan vragen of ze ook op deze manier gehandeld zou hebben als ze geen lijsttrekker was geweest", aldus D66'er Sidney Cruickshank. Hij prijst zijn partijleider wel voor het tot twee keer toe regelen van een budgetverhoging voor de brug, maar: "ik wil weten of de wethouder echt heeft gehandeld als wethouder, of als lijsttrekker."

Of en wanneer het spoeddebat zal plaatsvinden, is niet bekend. Dat zou mogelijk volgende week al kunnen zijn, of in september. Melanie van der Horst heeft, ondanks herhaalde verzoeken, nog niet gereageerd.

Wethouder wist voor verkiezingen al van kostenexplosie Oostbrug, maar deelde informatie niet

Tue, 11 Aug 2026 05:00:00 GMT

Wethouder Melanie van der Horst was ruim voor de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2026 al op de hoogte van een kostenoverschrijding voor de geplande Oostbrug over het IJ. Zij was zelf lijsttrekker voor D66 bij die verkiezingen. De wethouder besloot om de hogere ramingen niet te delen en lagere en achterhaalde bedragen mee te nemen in officiële documenten. Uit ambtelijke berichten blijkt dat meermaals is gesproken over de rol van de verkiezingen bij het wel of niet openbaren van de kostenstijging. Dat blijkt uit stukken die openbaar werden gemaakt na een beroep op de Wet open overheid (Woo) door AT5.

Dat de Oostbrug vermoedelijk duurder zou worden dan de gereserveerde 325 miljoen euro, daar ging iedereen eigenlijk al vanuit. Van der Horst meldde in meerdere brieven al te verwachten dat de kosten zouden stijgen, maar dat het bedrag zou verdubbelen of zelfs uiteindelijk kan oplopen tot 850 miljoen euro: velen verslikten zich in hun koffie toen dit bedrag begin juni naar buiten kwam. Maar dat bedrag was al veel langer - ruim voor de verkiezingen - intern bij de gemeente, en bij verantwoordelijk wethouder Van der Horst bekend.

Dat blijkt onder andere uit een ambtelijke notitie van 26 november 2025. In deze ‘actualisatie kostenraming Oostbrug’ adviseerden ambtenaren expliciet over de timing rondom de verkiezingen van 18 maart 2026. Onder het kopje 'Nut en noodzaak' schreven zij dat de geactualiseerde financiële cijfers op tijd gereed moesten zijn voor het stadsbestuur:

Met dit bericht gaven ambtenaren de wethouder expliciet de keuze om het slechte nieuws over de stijgende kosten vóór of ná de stembusgang naar buiten te brengen. Ook maakten ambtenaren duidelijk dat de nieuwe cijfers zeker voor de coalitieonderhandelingen gedeeld moest worden met de politieke partijen die met elkaar zouden gaan praten over een nieuw college. Dat was nodig, want anders kon er geen extra geld worden gereserveerd in de boeken. In totaal ging het dus om honderden miljoenen euro's, Amsterdam maakte honderd miljoen extra vrij.

Maar hoelang was al bekend dat de brug zoveel duurder zou gaan worden? Rond 2 december kwam de definitieve raming in de mailbox van de ambtenaren. Uit appverkeer blijkt dat zij daarvan schrokken. ‘Het valt niet mee’, appte een ambtenaar, die de raming nadrukkelijk nog in kleine kring wilde houden: ‘Verder dan met deze mensen delen we hem dan voor nu nog even niet.’

Terwijl achter de schermen bij ambtenaren en de wethouder dus al bekend was dat het project enorm veel prijziger zou gaan uitvallen, voerde Van der Horst in haar rol als partijleider en lijsttrekker van D66 openlijk campagne met het succes van het vorige college rondom de bruggen over het IJ.

Uit ambtelijke documenten blijkt dat er op 12 februari 2026, ruim een maand voor de verkiezingen, bestuurlijk overleg plaatsvond met wethouder Van der Horst. Tijdens dit overleg was de nieuwe bandbreedte van 650 tot 850 miljoen euro voor de realisatie van de Oostbrug al volledig bekend binnen de ambtelijke organisatie en bij de wethouder. Met andere woorden; in het meest sobere scenario zouden de kosten voor de brug verdubbelen. De wethouder koos ervoor om de cijfers niet voor de verkiezingen openbaar te maken.

Oud bedrag in officiële stukken

Tijdens datzelfde overleg op 12 februari werd besloten om in de officiële investeringsnota nog de oude, lagere bedragen te blijven hanteren. Hierdoor bleef naar buiten toe het beeld bestaan dat de brug rond de 325 miljoen euro zou gaan kosten. Er werd slechts een opmerking bij het document geplaatst dat de kosten mogelijk hoger uit zouden vallen, terwijl een veel specifieker bedrag van de stijging al duidelijk was.

Naast het hanteren van verouderde cijfers in de financiële stukken, werd ook besloten de raad niet op de hoogte te stellen. Uit de stukken blijkt dat bewust de keuze is gemaakt om de gemeenteraad niet te informeren. Dat is brisant, omdat partijen in het eerste kwartaal van 2026 juist campagne hadden kunnen voeren op dit thema, maar dat nu moesten doen zonder dat alle informatie die bij stadsbestuur bekend was.

Heel duidelijk worden ook de redenen genoemd voor het achterwege laten van de nieuwe cijfers. 'Vanwege verkiezingen en het recent informeren van de raad over de 'Notitie Reikwijdte en Detailniveau Oostbrug' (NRD) is er besloten om niet meer apart naar de raad over de voortgang te rapporteren over het tweede halfjaar van 2025.'

Maar in die zogeheten NRD werd niet gesproken over de dan al intern bekende kostenstijging. Normaal gesproken krijgt de raad elk halfjaar een uitgebreide update krijgt over de Sprong over het IJ.

Vier weken later, op 10 maart, kreeg Van der Horst nog een update vanuit de ambtelijke organisatie. Dat de wethouder tot op de euro nauwkeurig wist hoe de vlag erbij hing, blijkt uit een ambtelijke presentatie aan haar – exact acht dagen voor de gemeenteraadsverkiezingen. In die presentatie werd uitgelegd hoe de bandbreedte van de twee bedragen (650 en 850 miljoen) precies is opgebouwd.

Campagne

Van der Horst was dus in de periode dat zij als wethouder hierover met ambtenaren sprak ook lijsttrekker van D66 en op campagne. Tijdens het openingsdebat op AT5 stelde ze dat D66 resultaten leverde en claimde ze met overtuiging: "Die bruggen over het IJ gaan er komen." Toen er tijdens het debat door presentator Nicolaï Brannan werd opgemerkt dat het geld al gereserveerd was in deze collegeperiode, liet de wethouder die bewering onweersproken. Van der Horst wist op dat moment dat de stelling van Brannan niet (meer) klopte. (Te zien in onderstaande video vanaf minuut 59:34)

Ook bij BNR noemde ze de oeververbinding als een van haar grootste wapenfeiten van de afgelopen bestuursperiode: "We hebben geld voor bruggen over het IJ. Amsterdam-Noord is al heel lang niet goed verbonden met de stad en ik vind het heel mooi dat we het nu gaan doen." (Te luisteren door hier te klikken: vanaf minuut 12:40)

Zomer

Uiteindelijk kwam begin juni pas het stuk met de nieuwe ramingen naar buiten, nadat de gemeente alle documenten publiceerde die de onderhandelende partijen (PRO Amsterdam en D66) aangereikt kregen vanuit de ambtenaren. Dat de gestegen kosten politiek gevoelig liggen, wordt wederom benadrukt in appverkeer. ‘Het nieuwe bedrag voor de Oostbrug wordt ook bekend. Kan leiden tot PERS.’

Aan het einde van de middag antwoordde een collega ‘Niets gehoord naar aanleiding van dagmail. Dus lekker rustig het weekend in.’ Op maandagochtend publiceert De Telegraaf dan toch als eerste over de enorme kostenstijging.

De financiering van de Oostbrug is opgebouwd uit een gelijke verdeling tussen de gemeente en de Vervoerregio. Beide partijen leggen op basis van de oude ramingen elk circa 162,5 tot 168 miljoen euro in. Het is nog maar de vraag of de Vervoerregio ook extra geld gaat reserveren nu de kosten tot 850 miljoen zijn opgelopen. De nieuwe wethouder Verkeer en Vervoer Elise Moeskops (D66) voert hierover gesprekken met de Vervoerregio.

Wethouder overweegt taxichauffeurs te laten betalen voor gebruik standplaats CS

Fri, 24 Jul 2026 15:01:38 GMT

Taxichauffeurs moeten mogelijk in de toekomst zelf de portemonnee trekken om gebruik te maken van de taxistandplaats bij het Centraal Station. Dat blijkt uit een vandaag verstuurde brief van wethouder Elise Moeskops (Mobiliteit).

Het is al lange tijd onrustig bij de standplaats, onder meer omdat de slagboom en het kentekenbord niet werken. In antwoord op vragen van JA21 en D66 erkent Moeskops dat 'de huidige inzet de problemen bij de taxistandplaats Centraal Station niet structureel heeft opgelost'.

Meer hosts

Vanaf deze week worden er daarom meer hosts ingezet. De inzet gaat van één naar twee diensten per dag tot zeker 1 september. De extra inzet wordt door de gemeente betaald, maar daar is volgens Moeskops alleen nog in juli en augustus geld voor beschikbaar. "Voor de periode daarna is nog geen structurele dekking."

Na de zomervakantie zal Moeskops een nieuwe brief sturen. "Voor de lange termijn verkent het college of taxi's die gebruikmaken van de standplaats en de Kiss & Ride-zone kunnen betalen voor het gebruik", schrijft ze. "Met die opbrengsten zou de gemeente het toezicht, waaronder de hosts, blijvend kunnen betalen. Dit heet 'betalen naar gebruik'."

Moeskops benadrukt wel dat het 'een van de opties' is. "Er zijn ook andere mogelijkheden." Ze schrijft dat de gemeente daarnaast bezig is met de voorbereiding van het vervangen van het systeem met de slagboom en de kentekenregistratie. Dat systeem is volgens haar 'verouderd en aan vervanging toe'. "Om het aantal storingen te beperken, is het kentekenbord tijdelijk uitgezet."

Vandalisme

Ook het gedrag van sommige taxichauffeurs zou een rol hebben gespeeld bij de storingen. Moeskops: "Chauffeurs rijden vlak achter elkaar naar binnen ('treintje rijden'), waardoor het kentekensysteem de auto's niet meer goed registreert. Ook is er sprake van vandalisme, zoals het weghalen van borden, het beplakken van de camerazuil en het handmatig openduwen van de slagboom."

Het is nog niet bekend wanneer het systeem vervangen kan worden.

Politiek aan de Amstel (de seizoensafsluiter): luisteraarsvragen, scoops en voorspellingen

Fri, 10 Jul 2026 15:00:00 GMT

In deze laatste aflevering voor de zomer beantwoorden we jullie vragen. Wat maakt een goede wethouder? Waarom lukt het maar niet om Amsterdammers warm te krijgen voor de lokale politiek? Welke scoop zijn we nooit vergeten, waar zijn we trots op en wie moest dit seizoen het vaakst rectificeren? Nicolaï Brannan van AT5, David Hielkema van Het Parool en Marijn Schrijver van De Telegraaf bespreken in de podcast Politiek aan de Amstel de bubbel van de Stopera.

Natuurlijk blikken we ook terug op de eerste maanden van de nieuwe coalitie, maken we de eindstand van onze voorspellingen op én wagen we ons aan één laatste voorspelling: wanneer neemt Femke Halsema afscheid als burgemeester?

Luister de podcast via Spotify door hier te klikken (met beeld). Liever Apple? Dat kan hier.

Dylan Bakker stopt als fractievertegenwoordiger van Bij1 wegens 'toxiciteit' binnen de partij

Mon, 06 Jul 2026 12:30:00 GMT

Dylan Bakker heeft zijn functie als fractievertegenwoordiger van Bij1 neergelegd, omdat hij het niet eens is met de gang van zaken binnen de fractie. Bakker was zo'n acht jaar actief voor de partij.

Bakker noemt het neerleggen van zijn functie de zwaarste beslissing die hij ooit heeft moeten nemen. Tegelijkertijd schrijft hij dat hij weigert "de komende vier jaar te moeten vechten tegen precies de elitaire achterkamertjespolitiek en toxiciteit waar we ons als partij altijd tegen verzetten".

Tegen AT5 zegt Bakker, die wel lid blijft van de partij, dat het besluit om te stoppen een hele opluchting is. "De afgelopen weken waren niet heel fijn. Vooral de stroeve samenwerking binnen de partij is voor mij reden om te stoppen."

Frustraties

Volgens Bakker zou het moeilijk zijn om kansen te krijgen als je je buiten de cirkel van partijleider Tofik Dibi en raadslid Saskia Meiland begeeft. "Soms krijg je een kruimel. Frustrerend, zeker als je best veel ervaring hebt."

Ook over het optreden rond het verlies van de bestuurszetel van BIJ1 in Zuidoost is Bakker niet te spreken. "Er zijn steken laten vallen in de communicatie naar PRO over de bestuurszetel. Coalitiepartijen PRO en D66 besloten BIJ1 niet langer een bestuursfunctie in Zuidoost te geven, een experiment dat vier jaar geleden werd gestart door toenmalig PvdA-leider Marjolein Moorman. Daardoor kwam er vorige week, tegen haar wens in, een einde aan de bestuursperiode van Vayhishta Miskin in het stadsdeel."

Bakker: "Ja, we hebben ons als BIJ1 uitgesproken tegen het besluit van de coalitiepartijen, maar is er ook echt een officieel verzoek gedaan om de bestuursfunctie te behouden? Dit had formeler opgepakt moeten worden."

Partijleider Tofik Dibi zegt in een reactie op Instagram dat hij begrip heeft voor het besluit om te stoppen en dat hij Bakker graag als fractievertegenwoordiger had behouden. Op de kritiek over het handelen rond de bestuurszetel wijst Dibi naar de coalitiepartijen. "Vayhishta verdiende het om door te gaan. Zelfs de positie van stadsdeelvoorzitter zou haar niet misstaan."

Bakker zegt de komende tijd rust te willen nemen. Of hij nog een officieel afscheid krijgt? "Haha. Ik denk het niet."

Halsema over explosie Osdorp: "Geen meldingen binnengekomen die dit hadden kunnen voorkomen"

Fri, 03 Jul 2026 18:00:00 GMT

Er zijn bij de gemeente Amsterdam en de politie voorafgaand aan de heftige explosie in Osdorp geen specifieke meldingen binnengekomen over verdachte activiteiten in de kelderboxen. Dat zegt burgemeester Halsema in Het Gesprek met de Burgemeester op AT5. Hoewel buurtbewoners aangeven wel degelijk aan de bel te hebben getrokken, stelt Halsema dat er na een grondige controle op specifieke trefwoorden geen signalen zijn gevonden die de ramp hadden kunnen voorkomen.

Bijna een maand geleden vond er een zware explosie plaats in de Wildemanbuurt in Nieuw-West. De klap in een gebouw vlak bij een flat veroorzaakte enorme schade, honderden omwonenden moesten tijdelijk hun woningen verlaten. In het gebouw zat onder meer een sportschool. Zeven personen raakte gewond, waarvan enkelen zwaar letsel opliepen. Het Openbaar Ministerie liet eerder al weten dat in de kelderboxen voorbereidingen werden getroffen voor het maken van explosieven, vermoedelijk bedoeld voor plofkraken.

"Dit was wel waar wij bang voor waren", vertelt Halsema over de angst die al langer in de stad leeft voor een dergelijk incident. Volgens de burgemeester had het drama wel veel slechter kunnen aflopen als de explosie op een ander tijdstip had plaatsgevonden, bijvoorbeeld wanneer er meer mensen aanwezig waren geweest in de sportschool.

Na de explosie uitten diverse buurtbewoners hun frustratie en claimden dat zij vooraf meldingen hadden gedaan over verdachte zaken in de kelderboxen. Halsema weerspreekt echter dat er bruikbare informatie is binnengekomen bij de instanties. Zij legt uit dat de gemeente, de politie en Meld Misdaad Anoniem alle systemen hebben nagelopen op relevante steekwoorden, maar dat hieruit niets concreets naar voren is gekomen. Het onderzoek daarnaar loopt overigens nog wel door.

De burgemeester nuanceert de beweringen van de bewoners door te wijzen op het karakter van de meldingen. "Als bewoners overlast hebben gemeld of bewoners hebben gemeld dat lampen het niet doen, dan zijn dat geen meldingen die kunnen voorkomen dat er een explosie plaatsvindt", legt Halsema uit. Ze zegt dat de politie direct in actie komt als er wél specifieke signalen zijn over de aanwezigheid van explosieven of voorbereidingshandelingen.

Zwijgcultuur

Halsema stelt verder dat het in bepaalde delen van de stad lastig kan zijn te melden door een heersende zwijgcultuur, die soms versterkt wordt door hardnekkige misdaadproblemen of oude familielijnen waar loyaliteit aan elkaar boven de wet gaat.

Om de veiligheid in de toekomst beter te waarborgen, wil de burgemeester kritisch gaan kijken naar het beheer van de kelder- en garageboxen in de stad. Ze is van mening dat deze ruimtes in principe alleen aan de daadwerkelijke bewoners van de panden verhuurd zouden moeten worden om illegale onderverhuur tegen te gaan. "Ik heb geen behoefte om kritiek op de woningcorporaties te hebben, maar ik wil wel met ze in gesprek om te kijken of we daar meer actie op kunnen ondernemen", besloot Halsema.

Bekijk hierboven het hele Gesprek met de Burgemeester, waarin Halsema ook ingaat op Keti Koti en de drukke zomer in de stad.

Jan-Bert Vroege begint na korte nacht aan wethouderschap in Almere: "Tijd voor iets anders"

Fri, 03 Jul 2026 13:12:08 GMT

Na zestien jaar in de Amsterdamse politiek is Jan-Bert Vroege (D66) gisteravond geïnstalleerd als wethouder in Almere. Hij krijgt daar economie, hoger onderwijs, innovatie, kunst & cultuur en de herontwikkeling van het stadscentrum in zijn portefeuille. Vandaag was - na een zeer korte nacht - zijn eerste werkdag.

Het is laat geworden afgelopen nacht. Na zijn installatie als wethouder was er nog een klein feestje. "Ik lag om half drie in bed", bekent Vroege, die na een paar uurtjes slaap een hotel in Almere komt uitlopen. Een huis heeft hij nog niet gevonden in de jongste stad van Nederland.

Het is vanaf het hotel tien minuten lopen naar het stadhuis. Veel mensen zijn er nog niet op straat. Maar vergis je niet, zegt Vroege. "Almere is echt een hele jonge, dynamische stad. Een heel andere stad dan Amsterdam. Een stad met weinig verleden, maar met heel veel toekomst. Almere heeft niet het imago dat het de meest sexy stad van Nederland is, maar de bewoners wonen hier graag."

Vroege begon in 2010 als deelraadslid in Amsterdam-Oost, zat in de gemeenteraad, en keerde vier jaar geleden terug naar Oost als bestuurder. Hij vond dat politiek minder in de Stopera bedacht moest worden, maar juist meer in de stadsdelen, dicht bij de mensen. Hij maakte zich hard voor meer groen in de stad, verkeersveiligheid en een veilige en inclusieve openbare ruimte.

De portefeuille toekomst

Nu moet hij in Almere aan de bak als wethouder met een volle portefeuille. "Ik heb het zelf samengevat als de portefeuille Toekomst. Het is economie, werkgelegenheid, innovatie, maar ook het hoger beroepsonderwijs. Oftewel werkgelegenheid voor nu en in de toekomst. Want er moet ook gewoon geld verdiend worden om al die huizen die mensen hier gekocht hebben te kunnen betalen. Het gaat ook over klimaat, energie en duurzaamheid. We hebben afgelopen weekend kunnen ervaren wat de impact is van die klimaatveranderingen en ook deze stad moet daarop worden voorbereid."

Voor Vroege was er in stadsdeelbestuur in Oost geen plek meer, omdat D66 daar haar bestuurszetel heeft opgegeven. Maar dat is niet de reden voor zijn vertrek naar Almere, zegt hij. "Nee, zeker niet. Ik heb al ruim voor de verkiezingen een sollicitatiebrief geschreven naar D66 in Almere. Het was een bewuste keuze. Er zijn veel nieuwe, jonge politici in Amsterdam. Een nieuwe generatie. Dan moet je als je al zo lang rond hebt gelopen als ik ook een keertje plaatsmaken."

Op zijn eerste werkdag schuift Vroege met de burgemeester en de andere wethouders aan voor de eerste vergadering. Verder is het vooral handjes schudden, taart eten en wat praktische zaken regelen. "Ik krijg vandaag een toegangspasje van het stadhuis, een telefoon en een e-mailadres. En nu ga ik aan het werk. Dankjewel AT5, dankjewel Amsterdam."

Politiek aan de Amstel: PRO gaslight de gemeenteraad en het 'treintje' is terug in de raad

Fri, 03 Jul 2026 12:40:58 GMT

PRO kreeg de gemeenteraad deze week flink over zich heen en het ouderwetse 'treintje' naar de interruptiemicrofoon was terug. Hoe gaat het verder met het bestuurlijke stelsel? Nicolaï Brannan van AT5, David Hielkema van Het Parool en Marijn Schrijver van De Telegraaf bespreken in de podcast Politiek aan de Amstel de bubbel van de Stopera.

Verder: hoe hield Femke Halsema zich staande tijdens de corona-enquête, en waarom stelde Rob Jetten teleur tijdens zijn debuut bij Keti Koti?

Luister de podcast via Spotify door hier te klikken (met beeld). Liever Apple? Dat kan hier.

Debat over chaos in stadsdelen loopt met sisser af: bestuurders toch geïnstalleerd

Thu, 02 Jul 2026 14:13:40 GMT

Het spoeddebat dat vandaag plaatsvond na de bestuurschaos in de stadsdelen, is met een sisser afgelopen. De voorgedragen PRO-bestuurders voor in Nieuw-West en Zuidoost zijn vanmiddag gewoon geïnstalleerd. Wel wil de raad als antwoord op de onvrede dat de positie van de stadsdelen in de toekomst wordt versterkt. Afgelopen week ontstond veel gedoe rond de stadsdeelbesturen, toen enkele commissies tegen de komst van meerdere Pro-bestuurders stemden.

Het debat werd aangevraagd naar aanleiding van de commotie die was ontstaan rondom de benoeming van de stadsdeelbestuurders in Nieuw-West. Lotte Terwel had daar als voorzitter aan de slag moeten gaan en Loubna El Fahim als dagelijks bestuurder, maar over beide PRO-bestuurders werd na een marathonverhoor van bijna vijf uur negatief geadviseerd.

De spanning in de stadsdelen hing al langer in de lucht, toen in Zuidoost eerder al een vergelijkbare situatie ontstond. Daar werden Vincent de Kom en Rosamunde Dors, ook beiden van PRO, niet goedgekeurd door de commissies.

Signalen uit stadsdelen

In het eerste deel van het debat stond vooral de vraag centraal over hoe serieus PRO deze signalen uit de stadsdelen zou nemen, en of dit zou betekenen dat ze opnieuw het gesprek aan zouden gaan of nieuwe mensen zouden voordragen. Beide scenario's bleken aanvankelijk niet het geval; fractievoorzitter Yasmine Bentoumya hield voet bij stuk over de voorgedragen stadsdeelbestuurders. Opvallend was dat ze daarbij expliciet niet het gesprek wilde aangaan over de mensen die haar partij heeft voorgedragen, maar zich vooral wilde richten op het signaal dat de stadsdelen hebben afgegeven met de afwijzing.

"We wegen de adviezen van de stadsdelen zwaar", begon ze vanmorgen haar betoog. "Maar we moeten aan de slag met de kern van de bezwaren." Bentoumya zei trots te zijn op de kandidaten die haar partij heeft voorgedragen, en bleef bij het standpunt dat deze over voldoende balans beschikken tussen bestuurlijke ervaring en binding met het stadsdeel. "We willen dan ook kijken naar het onderliggende signaal dat is afgegeven, en niet per se naar de voorgedragen kandidaten."

Terug naar de tekentafel

Die blik op de ontstane situatie kon op weinig begrip rekenen bij de oppositiepartijen. Onder andere CDA, Ja21 en Denk vroegen zich af of het niet beter is om de coalitie eerst opnieuw in gesprek te laten gaan met de stadsdelen, in de hoop op die manier meer draagvlak te creëren voor de aankomende bestuurders.

"Is dit een blunder, of een vorm van bestuurlijke hoogmoed?", vroeg Anke Bakker zich, namens de Partij voor de Dieren, af. "Als je echt goed luistert, dan hoor je dat er geen draagvlak is. Dus wat is erop tegen op terug te gaan naar de tekentafel?"

Andere partijen namen een nog stelliger standpunt in. Zo verweet Angelo Delsen (SP) PRO haar bestuurders voor de bus te gooien als ze hen aan de slag laten gaan in een stadsdeel waar ze niet welkom zijn, en volgens Tofik Dibi (Bij1) was het debat "hét bewijs van het gebrekkige vertrouwen in de stadsdelen."

Verrassende motie

Met die reacties had PRO het in de eerste termijn van het debat zwaar te verduren, maar na de lunch klonk de toon van het debat ineens anders. Buiten de muren van de raadszaal gingen de coalitie en oppositie met elkaar in gesprek, en na de schorsing lag er een motie klaar. Op Forum voor Democratie (die niet aanwezig was bij het debat) na, werd de motie raadsbreed gesteund.

Süleyman Koyuncu (Denk) lichte de motie toe: "We hebben jullie gehoord", richtte hij zich tegen de stadsdelen Nieuw-West en Zuidoost. "Er lijkt een raadsbrede motie gesteund te gaan worden om het vertrouwen te herstellen." In de motie staat onder andere dat er gekeken moet worden naar de positie van de stadsdelen bij de benoemingen van haar voorzitters, dat vooraf duidelijker wordt gekeken naar de wensen van de stadsdelen en dat er in het begin van 2027 concrete voorstellen moeten komen over het verbeteren van de rol van de stadsdelen.

Met die motie als houvast, stemden de raadsleden na het debat dan toch bijna unaniem voor de benoeming van de stadsdeelbestuurders en werden de bestuurders aan het eind van het debat tóch geïnstalleerd.

Stadsdeelpolitici hebben nog maar weinig echt te zeggen: werkt het systeem nog wel?

Thu, 02 Jul 2026 11:11:00 GMT

Ze kunnen wel adviezen geven aan de Stopera, maar zelf kunnen stadsdeelpolitici geen besluiten nemen. Wat heb je er dan precies aan? Dat zou nog altijd van waarde kunnen zijn, zegt Floris Vermeulen, hoogleraar politicologie aan de UvA, maar in zijn huidige vorm werkt het niet goed genoeg. "Je mag op ze kiezen, dus je suggereert dat ze belangrijk zijn, maar vervolgens blijkt dat ze niets te zeggen hebben."

Sinds het voordragen van stadsdeelbestuurders door het nieuwe college rommelt het in de Amsterdamse stadsdeelpolitiek. Dat heeft niet alleen te maken met het last-minute vertrek van Brahim Abid, die voorgedragen werd als stadsdeelbestuurder in Nieuw-West, maar inmiddels kandidaat-wethouder is in Utrecht.

Zowel in Nieuw-West als in Zuidoost stemde de stadsdeelcommissie tegen de komst van voorgedragen bestuurders. Officieel gaat het om een negatief advies, het besluit om stadsdeelvoorzitters te benoemen ligt uiteindelijk bij de gemeenteraad, maar het lijkt erop dat commissieleden vooral willen aangeven dat ze zich niet gehoord voelen.

Vandaag moet blijken of de gemeenteraad meegaat met die negatieve adviezen en het college de opdracht geeft om nieuwe stadsdeelbestuurders voor te dragen. Ze gaan daarbij ook in debat over de rol die stadsdelen (zouden moeten) spelen in de stad.

Bij veel bestuurscommissieleden leeft het idee dat er maar weinig met hun adviezen gedaan wordt door politici in de Stopera. De macht die stadsdeelpolitici hebben is de afgelopen decennia sterk afgenomen. Waar ze eerder zelf besluiten konden nemen, hebben ze nu alleen nog een adviserende rol.

De gemeenteraad is niet verplicht iets met de adviezen van de stadsdeelcommissie te doen. Of het nu om de gebruikersbus bij het Oosterpark gaat, of windturbines in Zuidoost of een erotisch centrum in Zuid: de gekozen commissieleden kunnen er hun zegje over doen, maar uiteindelijk ligt het besluit bij de gemeenteraad.

Stadsdeelraden

Dat werkte ooit heel anders. Decennialang bestond Amsterdam uit nog meer, kleinere stadsdelen. Vooral bedoeld voor zaken die gevoelsmatig ver van de Stopera afstonden. Osdorp en Noord werden in de jaren 80 de eerste stadsdelen, met een eigen gemeenteloket waar je bijvoorbeeld je paspoort kon ophalen. Met de jaren kwamen er geleidelijk steeds meer bij.

Tot 2010 bestond Amsterdam uit vijftien stadsdelen. Veel meer dus dan de zeven die Amsterdam nu telt en ze hadden bovendien meer zeggenschap. Elk stadsdeel had namelijk zijn eigen stadsdeelraad (in plaats van de huidige stadsdeelcommissie) die over bepaalde zaken zelf beslissingen kon nemen.

Inefficiënt

Dat veranderde onder druk van de landelijke overheid. Johan Remkes, de minister van Binnenlandse Zaken (2002-2007) vond die manier van besturen te duur en inefficiënt.

"Ja, je zou kunnen zeggen dat die stadsdeelraden inefficiënt waren", zegt Floris Vermeulen. Hij is hoogleraar politicologie en doet bij de UvA onderzoek naar het functioneren van de lokale democratie. "Je krijgt toch dorpspolitiek. De stadsdeelraden gingen zich mengen in discussies die stadsbreed efficiënter opgepakt hadden kunnen worden."

Toch hadden die machtigere stadsdelen ook veel waarde voor de stad, zegt Vermeulen. "Je ziet nu dat politieke partijen vooral gericht zijn op verkiezingen winnen. Dat is natuurlijk logisch, maar dat kan er ook toe leiden dat hun beleid kortetermijngericht is. Met de stadsdeelraden was er een systeem waarbij de politiek gedwongen werd om eerst naar bewoners te luisteren voordat er plannen gemaakt werden."

Afstand met de Stopera

Een van de conclusies die Vermeulen al jaren uit zijn onderzoeken trekt, is dat sommige delen van Amsterdam een grote afstand voelen tot de politiek. "Dat zie je in opkomstpercentages, maar ook in het wantrouwen dat mensen tegen de gemeente hebben."

"Juist in de stadsdelen waar het opkomstpercentage laag ligt, zoals Zuidoost en Nieuw-West, merk je dat mensen met een soort weemoed terugdenken aan de manier waarop stadsdelen vroeger functioneerden. Met name omdat je politici veel directer kon spreken en je het idee had dat het beleid wat gevoerd werd ook dichter bij de mensen stond."

Volgens Vermeulen kan de gemeenteraad de aansluiting met die burger niet goed genoeg vinden. "Dat proberen ze wel, maar in de praktijk zie je dat het niet lukt. Lokale verkiezingen gaan steeds meer over wat welvarende burgers belangrijk vinden, omdat dat de mensen zijn die uiteindelijk gaan stemmen. En dat zie je ook terug in de onderwerpen die tijdens raadsvergaderingen aan bod komen. We hebben feitelijk kunnen vaststellen dat de stadsdelen binnen de ring vaker besproken worden. De stadsdeelpolitiek kon vroeger een brug slaan, en dat kan denk ik nog steeds."

Haken en ogen

Volgens Vermeulen is de huidige uitvoering niet perfect, maar hij benadrukt dat Amsterdam moeilijk anders kan, omdat er voor het 'oude' systeem geen steun is vanuit politiek Den Haag. "Ik ben er heel erg voor om de politiek zo dicht mogelijk bij de burger te brengen, ondanks dat je vanuit de landelijke overheid wordt tegengewerkt."

"Maar de uitvoering laat zien dat het allerlei haken en ogen heeft, waar niet iedereen goed over nagedacht is", zegt de hoogleraar, die het advies dat commissies over voorgedragen bestuurders mogen geven als voorbeeld noemt. "De raad kan die adviezen makkelijk naast zich neerleggen. En als het negatieve advies niet gaat over de persoon, maar meer een protest is tegen het systeem, is dat wel te begrijpen. Maar dan nog leg je dus zomaar een advies naast je neer over een zeer belangrijke benoeming, want er is in sommige stadsdelen heel veel te doen."

"Daarom vind ik het ook een slechte zaak dat de gemeente nu twee in plaats van drie stadsdeelbestuurders aanstelt. Die bestuurders weten wat er in hun omgeving speelt en kunnen ontzettend veel betekenen. Als het gaat om het bestrijden van armoede of jeugdzorg. Dat heeft een lokale context. En stadsdeelbestuurders weten wat er speelt en zijn in staat om snel actie te ondernemen. En stadsdelen zijn soms groter dan grote gemeenten in de rest van Nederland. Dus het is helemaal niet gek dat daar extra aandacht voor is."

Bij het nut van stadsdeelcommissies heeft Vermeulen wel serieuze vraagtekens. "Je mag op ze kiezen, dus je suggereert dat ze belangrijk zijn. Maar vervolgens blijkt dat ze niets te zeggen hebben. Welke rol speel je nog als je alleen kan adviseren?"

"Ze zouden in een belangrijke rol kúnnen spelen, omdat ze beter de verhoudingen kunnen weergeven dan het stadsbestuur. Eigenlijk zou het stadsbestuur gewoon moeten accepteren dat ze in sommige delen van de stad gewoon heel weinig steun hebben. In Nieuw-West en Zuidoost komen mensen niet opdagen, en als ze komen opdagen stemmen ze op andere partijen."

"Geef ze meer te zeggen"

Volgens de hoogleraar is het belangrijk dat de politiek de brug naar de stadsdelen blijft slaan. "Juist nu duidelijk wordt dat steeds minder Amsterdammers zich thuis voelen in de stad. Los van de vraag waar het precies aan ligt: het is een duidelijk signaal en een heel groot probleem en het komt veel vaker voor in de stadsdelen waar we het nu over hebben."

"Het zijn juist de stadsdelen waar je wil dat het contact gelegd zou worden, dus geef ze meer te zeggen", oppert de hoogleraar. Of de stad daarmee wel bestuurbaar blijft? "Ja, het verleden heeft laten zien dat dat wel degelijk kan. De stadsdeelbesturen zijn niet gestopt omdat het niet werkte."

Volgens Vermeulen ligt de sleutel nu bij de grootste partij in de stad: PRO. "Die is door de fusie heel machtig geworden. Het is de vraag hoe mensen ervoor kunnen zorgen dat die partij meer gaat reflecteren op het functioneren van dit soort stadsdelen."

"De partijleiding heeft zelf ook al meerdere keren gezegd dat ze hiernaar willen kijken, maar het is duidelijk nog niet doorgedrongen tot de stadsdelen. Die hebben het gevoel dat er niet naar ze wordt geluisterd. En ik moet eerlijk zeggen, het beleid in het benoemen van bestuurders duidt erop dat er niet echt over de belangen van de stadsdelen is nagedacht."

"Dat stelsel van vroeger gaat niet terugkomen. Niemand heeft ook het gevoel dat dat kan. Het zal altijd beperkt blijven. Grote partijen worden electoraal gezien niet langer gedwongen om naar stadsdelen te luisteren, dus dan moeten ze dat uit zichzelf doen."

Steeds minder Amsterdammers voelen zich hier thuis, met name nieuwkomers, migranten en mensen met laag inkomen

Tue, 30 Jun 2026 13:04:46 GMT

Het deel van de Amsterdammers dat zich thuis voelt in de stad, is vergeleken met 16 jaar geleden afgenomen. Dat geldt met name voor mensen die hier korter dan drie jaar wonen, mensen met een migratieachtergrond en Amsterdammers met een laag inkomen.

Het is een van de bevindingen uit de Burgermonitor 2025 van gemeentelijk bureau Onderzoek en Statistiek (O&S), dat vandaag werd gepubliceerd. Sinds 1999 wordt met de burgermonitor de stemming van Amsterdammers over hun medestadbewoners, het bestuur en hun gebruik van lokale en gemeentelijke media gepeild. Het rapport verschijnt elke twee jaar.

Vergeleken met 2010 is het aandeel Amsterdammers dat zich in de stad thuis zegt te voelen geleidelijk gedaald. Zestien jaar geleden voelde 82 procent zich hier naar eigen zeggen 'zeker' thuis. Inmiddels geldt dat voor 67 procent van de ondervraagden.

Op de vraag of mensen zich thuis voelen konden ondervraagden drie opties kiezen: 'zeker', 'een beetje' of 'niet'. Het aandeel van mensen dat zich absoluut niet thuis zegt te voelen is vier procent, vergelijkbaar met 1999. Het verschil zit 'm met name in het feit dat meer mensen nu zeggen dat ze zich hier 'een beetje' thuis voelen. Eerder lag dat aandeel tussen de 14 en 15 procent, maar nu gaat het om 26 procent.

Verschil tussen groepen

Volgens O&S komt de afname van het aantal mensen dat zich 'zeker' thuis voelt, bij alle groepen Amsterdammers voor, maar geldt dit het sterkst bij mensen die hier korter dan drie jaar wonen (2010: 74 procent, nu: 51 procent) en mensen met een migratieachtergrond (2010: 78 procent, nu: 63 procent). Beide groepen zijn de afgelopen jaren gegroeid in de stad.

Mensen die hier langer dan 10 jaar wonen, geen migratieachtergrond hebben of tot de hoogste inkomensgroep behoren zeggen vaker dat ze zich thuis voelen in de stad. Ook onder deze bevolkingsgroepen is dat aandeel gedaald, maar niet zo sterk als bij mensen die niet tot deze groepen behoren. Inkomen lijkt volgens de onderzoekers hierbij een grotere rol te spelen dan opleidingsniveau: Amsterdammers met een hbo- of universitaire opleiding én een laag inkomen voelen zich minder vaak thuis (57 procent) dan gemiddeld (67 procent).

Er is ook een verschil tussen mensen met een hbo- of wo-diploma (70 procent voelt zich thuis) en mensen met een basis of mbo-opleiding (63 procent), maar de verschillen zijn hier kleiner.

De vraag of Amsterdammers zich thuis voelen in de stad werd na 2010 niet meer gesteld in de Burgermonitor. In plaats daarvan werd mensen gevraagd of ze zich verbonden voelen met hun stad. Tussen 2011 en 2025 is het percentage dat daar 'ja' op antwoordde licht gedaald (van 80 procent naar 77 procent).

Pessimisme over stad

54 procent van de Amsterdammers vindt dat het eerder de slechte kant dan de goede kant opgaat met de stad. Over de koers van Nederland zijn meer mensen negatief. Daarvan vindt 69 procent dat het de verkeerde kant opgaat. Onder mensen die in 2025 op een rechtse partij hebben gestemd, is 71 procent ontevreden over de koers. Onder mensen die links georiënteerd zijn, geldt dit voor 46 procent. Onder mensen die op een middenpartij stemmen voor 62 procent.

Wat opvalt, zijn de grote verschillen tussen buurten. In Centrum-Oost vindt 50 procent dat het de goede kant op gaat, terwijl dat in Centrum-West voor 34 procent geldt. In Osdorp is 25 procent positief over de toekomst, terwijl dit in Geuzenveld-Slotermeer (50 procent), Slotervaart (41 procent) hoger is. Centrum en Nieuw-West zijn de enige buurten waar een meerderheid van de ondervraagden vindt dat het de verkeerde kant opgaat.

Volgens de onderzoekers hangt de mate van optimisme samen met de verbondenheid die mensen met hun buurt voelen.

Schonere stad

Uit het onderzoek blijkt nog maar eens dat Amsterdammers een schonere stad hoog op hun prioriteitenlijstje hebben staan. 19 procent van de ondervraagden gaf aan dat dit - als zij het zelf voor het zeggen zouden hebben - het eerste is waar ze iets aan zouden doen.

Bubbels

Het onderzoeksbureau ziet ook dat sociale netwerken van mensen homogener zijn geworden. Met andere woorden, mensen leven meer in bubbels dan ze voorheen deden. Steeds meer Amsterdammers gaan om met vrienden die uitsluitend of overwegend hetzelfde zijn of denken als zijzelf.

Zoiets noem je ook wel een 'homogene' vriendengroep en daarvan zijn er vergeleken met 2019 meer bijgekomen in de stad. Die toename is het grootste bij oudere Amsterdammers (65+), al blijven zij nog wel de mensen die het vaakst een 'heterogeen netwerk'.

Amsterdammers met een wo-opleiding hebben vaker uitsluitend vrienden die op henzelf lijken. Van de mensen met een hoog inkomen en zonder migratieachtergrond heeft 56 procent in alle opzichten een 'homogene' vriendenkring.

Dat ligt anders bij mensen die een basis- of mbo-opleiding hebben (zij hebben vaker vrienden die andere politieke ideeën hebben) en mensen die niet in Nederland geboren zijn (zij hebben vaker vrienden met andere religieuze ideeën.)

Meer dan de helft van de ondervraagden zegt dat zijn of haar vriendenkring (bijna) uitsluitend bestaat uit mensen die dezelfde religieuze en politieke ideeën, dezelfde afkomst en dezelfde leeftijd en opleiding hebben. Welke religieuze ideeën je hebt, is daarbij de belangrijkste factor.

Tegelijkertijd zien de onderzoekers dat polarisatie toeneemt, zowel landelijk als in Amsterdam. 78 procent van de ondervraagden vindt dat de verschillen van mening over maatschappelijke kwesties groter zijn geworden. 4 op de 10 Amsterdammers voelen druk om een standpunt in te nemen zonder dat ze een middenpositie kunnen kiezen.

Andersom beschouwt een kwart van de Amsterdammers de omgang van mensen met andere politieke opvattingen of religieuze ideeën als iets slechts. Ook heeft 14 procent van de
Amsterdammers het gevoel dat mensen met andere politieke opvattingen hun
waarden en normen bedreigen. Een even grote groep zegt dat ze mensen zijn gaan haten vanwege hun standpunten. Volgens de onderzoekers zijn dit aanwijzingen dat het samenleven in de stad onder druk staat.

Burgemeester verhoord door coronacommissie: "Mensen vroegen: wil zij wel handhaven?"

Mon, 29 Jun 2026 13:13:00 GMT

Femke Halsema is vanmorgen in Den Haag ondervraagd door de enquêtecommissie Corona. De burgemeester werd verhoord omdat ze tijdens de pandemie de burgemeester was van Amsterdam en daarom ook voorzitter van de Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland: "Alles wat wij in Amsterdam deden, werd al snel een nationaal symbool."

De commissie ondervraagt van mei tot september de kopstukken van de coronacrisis, over verschillende thema's. In deze vijfde week van de verhoren staat de avondklok en de maatschappelijke onrust die bij de pandemie kwam kijken centraal. Iedereen die een oproep krijgt om verhoord te worden, is verplicht om mee te werken en wordt onder ede verhoord.

Impact op jongeren

Hoewel de avondklok en maatschappelijke onrust in het verhoor centraal staan, begint de ondervraging met een onderwerp dat een week eerder al werd besproken, namelijk de positie van jongeren. De vragen worden gesteld door commissielid Annelotte Lammers van Groep Markuszower. Het is een onderwerp waar de burgemeester zich meermaals over heeft uitgesproken en vandaag herhaalt Halsema dat de impact op jongeren "een van de meeste verschrikkelijke gevolgen van de pandemie" is geweest. "In mijn stad wonen veel kinderen en jongeren kleinbehuisd. Je zag razendsnel een isolement toenemen."

Aan het begin van de pandemie wordt daarom onder leiding van de burgemeester de Tijdelijke Werkgroep Sociale Impact opgericht. "We wilden voor het kabinet schetsen wat de effecten waren en wat de sociale impact was", vertelt ze. "En daarmee een route voorstellen om de meest negatieve effecten te dempen. Daarvoor hebben wij een verslag uitgebracht en aan het kabinet voorgelegd."

Op de vraag hoe dat rapport is ontvangen door het kabinet, blijft Halsema even stil om haar woorden te kiezen. "Ik denk dat men niet de vrijheid voelde om de negatieve sociale effecten op jongeren en kwetsbaren om te zetten in beleid", zegt ze. "Daarvoor was de angst voor besmetting te groot. Uiteindelijk was het effect dan dat we de gevolgen dan maar hadden te slikken." Volgens Halsema waren er constante duivelse dilemma's die er ook voor zorgden dat het proces van de werkgroep stagneerde.

Noodverordening

Het volgende verhooronderwerp gaat over de noodverordening die werd ingesteld tijdens de pandemie, en door Halsema als voorzitter van de Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland werd ondertekend. Gevolgen daarvan waren onder andere samenscholingsverboden, sluitingsverplichtingen voor de horeca en de avondklok.

"We hebben eigenlijk twee jaar onder GRIP 4 geleefd", zegt Halsema tegen André Poortman (CDA), die nu het vragenstellen heeft overgenomen van Lammers. "Dat is eigenlijk het hoogste crisisniveau dat een regio kent." Gevolgen daarvan waren dat Halsema als burgemeester niet alleen een aantal bevoegdheden van burgemeesters in de regio overnam, maar ook dat de "gemeenteraden op afstand kwamen te staan." Ze geeft toe dat de democratische orde daardoor voor een lange tijd opzij is geduwd. De burgemeester noemt die keuzes te verdedigen, "maar ik vind het terugkijkend wel kwetsbaar."

Poortman verwijst naar een artikel van de NOS, dat in augustus 2020 uitkwam, toen de noodverordeningen net een aantal maanden in werking waren. In het artikel wordt kritiek geuit op het democratische proces tijdens de pandemie. Halsema schrijft destijds dat artikel met "toenemend ongemak" te hebben gelezen.

Op de vraag waar dat ongemak vandaan kwam, antwoordt Halsema dat ze als burgemeester in een lastige positie werd geplaatst. "Doordat onze handtekeningen onder die noodverordeningen stonden, werden wij cruciaal in het besluitvormingsproces dat landelijk werd besproken. Daardoor werden wij degenen die het landelijk beleid aftekenden, en dus ook een verantwoordelijkheid droegen."

Repressie

Halsema vertelt dat door die situatie de nadruk in toenemende mate kwam te liggen op repressie. "Dat maakte dat je als burgemeester steeds meer een sheriff werd", zegt ze. "Wij hebben medio 2020, toen alle maatregelen er weer af gingen, in Amsterdam 5500 boetes uitgedeeld. Dat waren geen criminelen, maar gewone inwoners."

De burgemeester vertelt ook dat ze het als zwaar heeft ervaren om haar handtekening te plaatsen onder de eerste noodverordening. "Omdat je zo diep ingreep op de vrijheden van je eigen inwoners. Het was onvermijdelijk, maar diep ingrijpend."

Wat het proces volgens Halsema nog ingewikkelder maakte, is dat de Tweede Kamerverkiezingen eraan kwamen. "De Kamer stond al behoorlijk in de verkiezingsstand. Veel discussies werden ook op die manier gevoerd", zegt Halsema. "Ik heb het gevoel dat daardoor een steeds grotere nadruk kwam te liggen op handhaving en repressie, en dat de Tweede Kamer daar ook een zwieper aan gaf."

Sowieso is Halsema kritisch op de rol van de Tweede Kamer tijdens de pandemie. "Ergens in de winter van 2020 raakte de overheid haar bevolking kwijt en dat heb ik als de treurigste periode ervaren", vertelt ze. "Ik vind dat de Tweede Kamer daar geen onverdeeld goede rol in heeft gespeeld."

Avondklok

Halsema geeft toe dat ze ook wel eens akkoord is gegaan met maatregelen waar ze over twijfelde. "Zeker omdat de maatregelen soms ook steeds idioter werden." Poorthuis slaat aan op de term die Halsema daar kiest en vraagt om toelichting. "Ik kan mij herinneren dat de clubs op gegeven moment open mochten, maar dat die wel om twaalf uur dicht moesten. Dat soort maatregelen gingen te ver."

Lammers neemt het gesprek weer over en wil het hebben over de avondklok, welke een van de meest controversiële coronamaatregelen was. Halsema zegt daar vanaf het begin principieel kritisch op te zijn geweest. "Het doel heiligt niet altijd alle middelen, en voor mij was de avondklok vrijheidsontneming. Het ging mij echt te ver." Ook praktisch zegt de burgemeester er bezwaren tegen te hebben. "Je zag in Amsterdam veel jonge kinderen die in hun pyjama voor de avondklok naar hun vriendjes gingen, en daar dan bleven logeren. Dat was volgens mij niet de bedoeling bij de instelling van de avondklok."

Halsema haalt de dood van Pepijn Remmers aan als een van de gevolgen van de impact van maatregelen zoals de avondklok. De jongen overleed in een tentje aan de ring in Noord aan een koolmonoxidevergiftiging. "Daarin werd een rechtstreekse relatie gelegd en dat stond voor mij symbool voor de enorme problemen en de emotionele tragiek voor veel jongeren. Dat was rond dezelfde periode als wanneer de avondklok werd ingevoerd."

Black Lives Matter-protest

Na een korte schorsing wordt de ondervraging weer opgepakt door Poorthuis, die Halsema vragen stelt over het ingrijpen bij de verschillende coronademonstraties. "Onvermijdelijk en omstreden", is daarop haar bondige antwoord. Bij de vraag om toelichting begint ze uit zichzelf over de Black Lives Matter protesten van 1 juni 2020, waarna Halsema flink onder vuur kwam te liggen omdat ze niet ingreep. Ze overleefde toen meerdere moties van wantrouwen en bleef aan als burgemeester.

Eerder in het verhoor ging het ook al kort over de demonstraties. Voorzitter Daan de Kort stelde Halsema toen al een directe vraag over of ze ooit heeft overwogen af te treden. Daarover is de burgemeester stellig: "Nee", zegt ze. "Ik vond dat ik mijn plicht had na te leven als bestuurder, hoe ingewikkeld ik dat ook vond."

"Onder mijn verantwoordelijkheid werd de afstand niet gehandhaafd", zegt ze over de Black Lives Matter protesten. "In de maanden daarna hebben we geprobeerd om demonstraties beperkt te laten plaatsvinden, maar ze tegelijkertijd zo controleren dat mensen niet besmet werden." Ze herinnert zich het systeem van stippen leggen op het Museumplein, waar mensen op konden staan. "Als je eraan terugdenkt, is het absurdistisch, maar dat is wat we deden."

Vergrootglas op Halsema en Amsterdam

"Amsterdam, en ik in het bijzonder, lagen enorm onder een vergrootglas." Dat was volgens de burgemeester vanaf het Black Lives Matter-protest. "Mensen vroegen zich af: wil zij wel handhaven?" Volgens Halsema werd ze daarna door de media voortdurend bevraagd over of en hoe ze zou gaan handhaven. "Dan is het ook nog eens zo dat veel van de media zich concentreert in Amsterdam, dus veel van de camera's zijn al in Amsterdam", legt ze uit. "Alles wat wij in Amsterdam deden, werd al snel een nationaal symbool."

Demonstraties Museumplein

Als Halsema terugblikt op de coronademonstraties op het Museumplein, herinnert ze zich dat het "ingewikkeld opereren" was, omdat er verschillende groepen demonstranten waren. Daarnaast kwamen mensen, ondanks een demonstratieverbod met het idee om een kopje koffie te gaan drinken op het Museumplein, en dat was volgens Halsema lastig te verbieden.

"In het begin grepen we heel snel in, dan begon de demonstratie om 14.00 uur en grepen we om 14.30 uur in", herinnert ze zich. Ze geeft aan dat er in latere fases met de protestorganisatoren contact werd gehouden om het ingrijpen zo lang mogelijk uit te stellen. "Daar spreekt het diepe ongemak ook dat wij hadden, want we hadden te handhaven."

Op de vraag of het ingrijpen van de politie bij demonstraties buitenproportioneel was, is de burgemeester stellig: "Je hebt demonstraties die soms uit de hand liepen, en je hebt rellen. Dat waren niet de demonstranten, dat waren gewoon jongeren die in de wijken containers in de fik staken omdat ze het niet eens waren met de avondklok." Ze erkent dat er een aantal individuele situaties zijn geweest waarin de politie te hard heeft ingegrepen, "maar ik neem verantwoordelijkheid voor het politieoptreden in het geheel, en ik vind dat dat in de omstandigheden noodzakelijk en proportioneel was."

Poortman wil nog weten of er een verband was tussen het politie-ingrijpen en het uit de hand lopen van demonstraties. "Hoe meer beperkingen je oplegt aan demonstraties, hoe eerder de politie heeft op te treden en hoe groter het risico is op escalatie", zegt ze daarover.

Halsema pleitte tijdens de pandemie wel voor landelijke richtlijnen in het demonstratiebeleid, maar die vonden geen succes. "Ik denk dat het Rijk terugdeinsde voor een landelijke verantwoordelijkheid voor het lokale demonstratierecht, wat op zichzelf ook te verdedigen valt." Op de vraag of Halsema zich op dit punt landelijk voldoende gesteund voelde in haar aanpak: "In de beginfase is dat wel eens problematisch geweest."

Mondkapjes

In de zomer van 2020 pleitte Halsema voor een mondkapjesplicht, omdat "het aantal besmettingen in Amsterdam sneller opliep dan waar dan ook." Volgens Halsema was het in de stad praktisch onmogelijk om anderhalve meter afstand te houden, vanwege de smalle straten, de drukte en het feit dat een groot deel van Amsterdam uit water bestaat. "Je kon je kont niet keren, maar wij wilden voorkomen dat mensen weer thuis moesten gaan zitten", vertelt ze. "Met die mondkapjes hoopten we dat we ervoor konden zorgen dat het besef van het gevaar zichtbaar zou worden op straat, en dat we daarmee konden voorkomen dat we weer in een lockdown zouden komen."

Het Outbreak Management Team (OMT) was in die tijd juist geen voorstander van de mondkapjes, omdat er vrees was dat mensen daardoor juist dichterbij elkaar zouden komen. "Ik wist dat niet", zegt Halsema daarover. "Ik ben geen wetenschapper. Ik wist alleen dat in andere landen en steden wel de mondkapjes werden ingevoerd, dus ik was verbaasd over de stelligheid waardoor het werd afgeraden." Ze voegt daar nog aan toe dat er tegenwoordig nog steeds geen onderzoek is geweest dat aantoont dat mondkapjes dragen wel of niet voordelig zouden zijn. "Ik dacht: baat het niet, dan schaadt het niet."

Opiniestuk burgemeesters

In de laatste fase van de lockdown schrijft Halsema samen met andere burgemeesters een opiniestuk in de Volkskrant, waarin ze spreekt van een "repressieve overheid die tegenover haar eigen burgers komt te staan." Halsema twijfelt zichtbaar als haar gevraagd wordt wat de reden van het schrijven van deze brief was.

"Allereerst was de dreiging toen minder", begint ze. "Maar inwoners van een land kunnen niet jarenlang in zulke ongewone omstandigheden leven. De ratio in veel maatregelen was gewoon verdwenen. Kappers mochten wel open zijn, maar theaters niet. We vonden dat het kabinet te weinig naar voren bewoog, dus daarom hebben we die brief geschreven." Ze voegt daar nog aan toe dat de brief uiteindelijk door ruimt tweehonderdvijftig burgemeesters is ondertekend.

"De pandemie nam meer de vorm aan van een griep, en we vonden dat het ook die behandeling moest gaan krijgen. Mensen moesten hun leven weer gaan lijden, want het leven was te lang in de wacht gezet." Volgens Halsema voelde het kabinet destijds weinig ruimte om de teugels te laten vieren. "Ik weet nog dat ik heb voorgesteld om te stoppen met beboeten, en terug te gaan naar dringend adviseren. Dat waren echt ingewikkelde discussies die we met elkaar voerden."

Halsema eindigt haar verhoor met een advies: "Ik heb wel een het gevoel gehad dat lokaal en landelijk bestuur tegenover elkaar stonden. Er werd ook goed samengewerkt en er was veel contact, maar benut de lokale ervaring vooral bij een nieuwe crisis", zegt ze. "Wij zien hoe mensen wonen, wij weten wat er achter voordeuren gebeurt. Gebruik die kennis."

De coronaverhoren lopen nog tot en met september, de uitkomst van het definitieve onderzoeksrapport komt aan het begin van 2027.

Halsema maandag bij parlementaire enquêtecommissie Coronabeleid over avondklok

Fri, 26 Jun 2026 14:46:49 GMT

Burgemeester Femke Halsema wordt maandag verhoord door de parlementaire enquêtecommissie Coronabeleid. Ze zal worden ondervraagd over de invoering van de avondklok in 2021 en de daaropvolgende onrustige periode. Halsema was tegen de invoering van de avondklok door de landelijke overheid bleek later.

Het verhoor zal onder andere gaan over haar beleid als gemeentebestuurder ten opzichte van de rijksoverheid. Halsema zei te hebben getwijfeld of ze de avondklok wel wilde uitvoeren. Ze vond vooral dat jongeren te zeer door maatregelen beperkt werden.

De verwachting is dat Halsema ook zal worden ondervraagd over demonstraties tijdens de coronaperiode. Zo ontbond ze in mei 2020 de drukbezochte Black Lives Matter-demonstratie niet. Wel greep ze in bij meerdere grote demonstraties tegen het coronabeleid.

De parlementaire commissie verhoort negen weken lang beleidsmakers en betrokkenen uit de coronacrisis. De commissie bestaande uit Tweede Kamerleden doet onderzoek naar hoe de volksgezondheid en andere maatschappelijke belangen door de overheid zijn afgewogen tijdens de coronaperiode. Een parlementaire enquête is het zwaarste onderzoeksinstrument van de Tweede Kamer. Ook voormalig premier Mark Rutte, minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge en ic-arts Diederik Gommers moesten langskomen.

In een AT5-reportage vertelde Halsema dat ze de avondklok een onverantwoorde maatregel vond:

Politiek aan de Amstel: Bestaansrecht stadsdelen staat op het spel en Stopera-kantine geeft slechte voorbeeld

Fri, 26 Jun 2026 10:06:00 GMT

De hoorzittingen voor de nieuwe stadsdeelbestuurders zijn achter de rug, en ze telden alleen maar verliezers. Wat zegt dat over de geloofwaardigheid van de stadsdelen? Nicolaï Brannan van AT5, David Hielkema van Het Parool en Marijn Schrijver van De Telegraaf bespreken in de podcast Politiek aan de Amstel de bubbel van de Stopera.

Verder: hoe gaat Halsema het doen bij de corona-enquête, en maakt het de gemeente hypocriet als ze wel reclame voor vlees verbiedt, maar de kantine nog vol vlees ligt?

Luister de podcast via Spotify door hier te klikken (met beeld). Liever Apple? Dat kan hier.

Stadsdeelcommissie Nieuw-West stemt ook tegen voordracht bestuurders: chaos compleet

Thu, 25 Jun 2026 22:30:00 GMT

Het hoofdpijndossier rondom de voordracht van stadsdeelbestuurders is voor PRO Amsterdam nog groter geworden. In Nieuw-West heeft de stadsdeelcommissie, na een marathonverhoor van bijna vijf uur, tegen de komst van Lotte Terwel als voorzitter en Loubna El Fahim als bestuurder gestemd. Eerder deze week stemde Zuidoost al tegen de voordracht van de beoogde voorzitter en een bestuurder. Het is nu de vraag of PRO Amsterdam – en in het bijzonder partijleider Zita Pels – achter de voordrachten blijft staan en daarmee het advies van de stadsdeelcommissies negeert.

Waar in Zuidoost het negatieve advies voor beoogd stadsdeelvoorzitter Vincent de Kom en stadsdeelbestuurder Rosamunde Dors afgelopen dinsdag een verrassing was, werd in de wandelgangen deze uitkomst voor Nieuw-West al verwacht.

In de hoorzitting vanavond (starttijd 19:30 uur) moesten de beoogde bestuurders Lotte Terwel (voorzitter, PRO Amsterdam), Loubna El Fahim (bestuurder, PRO Amsterdam) en Nazmi Türkkol (bestuurder, D66) verschijnen.

Om de spanning rondom de hoorzitting te begrijpen – waarbij het normaal gesproken een formaliteit is – is het belangrijk om te weten wat er de afgelopen weken allemaal gebeurde rondom de stadsdelen, nadat de coalitie op de Stopera (PRO Amsterdam en D66) haar coalitieakkoord presenteerde.

Stoelendans

Want toen de namen van de bestuurders bekend werden gemaakt, kwam er veel kritiek op de door critici omschreven 'politieke stoelendans'. Zo werd door PRO Amsterdam voorgesteld om Emre Ünver van Nieuw-West naar Oost te verhuizen, en zou Brahim Abid van Noord naar Nieuw-West gaan als het aan de coalitie lag. Lotte Terwel zou eveneens van Centrum naar Nieuw-West gaan om daar bestuurder te worden.

Het werd allemaal nog meer een soap toen Brahim Abid, beoogd voorzitter voor het stadsdeel Nieuw-West, zich onverwacht terugtrok omdat hij wethouder in Utrecht kon worden. PRO Amsterdam schoof toen Terwel naar voren als voorzitter in plaats van bestuurder, en zij moest donderdagavond dus ook voor een kritische stadsdeelcommissie verschijnen. Het ondervragen van Terwel duurde maar liefst twee uur. "Een marathon", zo vatte de voorzitter van de vergadering het samen.

Terwel vroeg de commissie of zij haar 'het voordeel van de twijfel wil geven'. Ze benadrukte de situatie – waarin Abid zich plots terugtrok en zij werd voorgedragen als voorzitter – ook 'vervelend' te vinden voor de stadsdeelcommissie. "Ik denk dat het ook iets groters bloot heeft gelegd: een kloof tussen de Stopera en de stadsdelen."

Een deel van de scepsis over Terwel komt voort uit het feit dat zij nooit in Nieuw-West heeft gewoond, dat ook niet van plan is en dus eigenlijk geen binding heeft met het stadsdeel. "Ik realiseer mij heel goed dat u dit stadsdeel beter kent dan ik. Ik ga hier heel vaak zijn. Ik ga niet achter mijn bureau zitten."

Sollicitatiebrief

De beoogde stadsdeelvoorzitter zei dat Nieuw-West niet een toevallig stoeltje was dat langskwam. Ze citeerde ook uit haar sollicitatiebrief van maanden geleden om voorzitter van Nieuw-West te worden, waarmee ze maar wilde aangeven dat het echt haar persoonlijke ambitie is. Terwel kreeg vragen over allerlei thema's: van veiligheid op straat tot schimmelwoningen. Ze manoeuvreerde zich duidelijk goed voorbereid door de twee uur heen.

Daarna was het de beurt aan Türkkol. De afgelopen periode was hij al bestuurder namens D66 in Nieuw-West en dus waren er voor hem minder vragen. Van veel partijen in de commissie kreeg Türkkol complimenten over hoe hij de voorbije vier jaar te werk is gegaan.

"Bestuurder zijn is ook vechten met bewoners voor de dagelijkse dingen", zo vertelde Türkkol. "Ik ben nog niet klaar en heb expliciet gevraagd om dezelfde portefeuilles. Ik wil het werk afmaken." Zijn topprioriteit de komende jaren is met stipt het afvalprobleem. "We halen vijfhonderd autobanden per maand van straat; er is gewoon een ondernemer die ze dumpt en er niet voor wil betalen."

El Fahim

De hoorzitting werd afgesloten door El Fahim, opgegroeid en woonachtig in Nieuw-West. Zij was de afgelopen jaren achter de schermen actief voor de PvdA in de stad. Sinds drie maanden is El Fahim commissielid namens PRO Amsterdam en nu dus voorgedragen als bestuurder. El Fahim: "Ik vraag u mij te beoordelen op wat ik de komende jaren laat zien en niet op basis van aannames."

El Fahim kreeg veel vragen over het feit dat ze nog geen bestuurlijke ervaring heeft. "Ik ben net zo verrast als u dat ik ben voorgedragen als bestuurder. De partij heeft mij gevraagd. Ik heb er heel goed over nagedacht, want ik wil het stadsdeel niet tekortdoen." Ze vertelde verder dat haar grootste drijfveer is om kansenongelijkheid in de stad te bestrijden.

Waar de hoorzitting in Zuidoost krap twee uur duurde, tikte Nieuw-West op de kop af de vijf uur aan. Rond 00:30 uur kwam de uitslag binnen. Zowel Terwel als El Fahim kreeg een negatief advies van de stadsdeelcommissie. Türkkol kreeg geen enkele stem tegen.

De bal ligt nu bij PRO Amsterdam. Wat gaat de partij zelf doen met deze negatieve adviezen voor vier bestuurders? Uiteindelijk moet de gemeenteraad volgende week donderdag stemmen over de voordrachten, mits PRO Amsterdam niet al besluit deze van tevoren in te trekken.

Kritiek op chaotische benoeming stadsdeelbestuurders: "Kloof bestuur en burger kan niet groter"

Wed, 24 Jun 2026 11:10:21 GMT

De benoemingen van stadsdeelbestuurders voor de komende vier jaar verloopt uitermate chaotisch. Vorige week trok Brahim Abid (beoogd voorzitter Nieuw-West, PRO) zich enkele uren voor zijn hoorzitting terug, omdat hij wethouder in Utrecht mag worden. Gisteravond stemde stadsdeelcommissie Zuidoost tegen de voordracht Vincent de Kom (PRO) en Rosamunde Dors (PRO) tot bestuurders. Vanmorgen vond er debat plaats in de gemeenteraad, waar maar weinig werd opgehelderd en de hete aardappel hoe serieus de Stopera de stadsdelen nu écht neemt, werd vooruitgeschoven.

Na de presentatie van het coalitieakkoord begin deze maand droegen de twee coalitiepartijen PRO Amsterdam en D66 hun beoogd bestuurders voor de stadsdelen voor.

Wat direct opviel: Zuid, Oost, West en Centrum gingen terug van drie naar twee bestuurders (Nieuw-West, Zuidoost en Noord houden er wel drie) en er vond een heuse stoelendans plaats. Zo werd voorgesteld om Emre Ünver van Nieuw-West naar Oost te verhuizen, en Brahim Abid zou van Noord naar Nieuw-West gaan, als het aan de coalitie lag. Lotte Terwel zou ook van Centrum naar Nieuw-West gaan en daar bestuurder worden.

Dat waren althans de plannen. Waar normaal gesproken de hoorzittingen en benoemingen van de beoogd bestuurders een formaliteit zijn, is dat het nu allesbehalve. Daan Wijnants (VVD) herinnerde de gemeenteraad er nog wel aan dat zijn partij vier jaar geleden hetzelfde meemaakte: Stijn Nijssen werd bij wijze van experiment voorgedragen als bestuurder in Zuid, maar kon niet op draagvlak rekenen bij de stadsdeelcommissie. In Zuidoost kwam er wel een bestuurder namens Bij1.

Op laatste moment teruggetrokken

Dan nu de huidige situatie. Abid zou dus voorzitter worden in Nieuw-West, maar hij trok zich vorige week onverwacht terug toen de kans zich voordeed om namens PRO Utrecht toe te treden tot het Utrechtse college. Een kans die hij niet kon laten gaan, zo vindt hijzelf.

De keuze van Abid leidde tot veel frustratie in de politiek. Oppositiefracties van de stadsdeelcommissie noemde het 'onacceptabel' dat Abid zo kort voor de hoorzitting een andere bestuurlijke positie gaat bekleden. In de raad vroegen Denk, Bij1 en Ja21 een spoeddebat aan omdat 'dit raakt aan de bestuurlijke continuïteit in een stadsdeel met grote opgaven.'

"Voorzitter, de vraag 4 jaar te blijven zitten, werden Haagse spelletjes genoemd (rondom komst wethouder Esmah Lahlah, red.). Nou, ik noem dit Amsterdamse spelletjes, gewoon gelijk weggaan", sneerde Sytze Rijpkema (Ja21) naar de coalitiepartijen.

Ook Tofik Dibi (Bij1) ging er stevig in. "Als er morgen verkiezingen in Nieuw-West zouden zijn, denk ik dat er nog minder mensen gaan stemmen. Het disrespect richting de bewoners en medewerkers is lelijk. Wat deze stoelendans extra pijnlijk maakt, is dat deze georkestreerd lijkt door meneer Mabrki die zelf het Masterplein onder zijn hoede neemt."

PRO Amsterdam heeft inmiddels nieuwe stadsdeelbestuurders voor Nieuw-West voorgedragen. Lotte Terwel moet nu voorzitter worden en Loubna El Fahim bestuurder. Vraag is of zij voldoende steun gaan krijgen van de stadsdeelcommissie morgenavond bij de hoorzitting.

Süleyman Koyuncu (Denk) vroeg dat zich ook af in het debat in de raad. "Wij hebben een sollicitatieprocedure gevolgd en zijn trots op deze personen", reageerde Yasmine Bentoumya (PRO Amsterdam). Zij vertelde ook het debat 'ingewikkeld' te vinden. "Er is een actualiteit aangekondigd over vertrek van een aangekondigd stadsdeelbestuurder, maar onder dat voorwendsel gaat het nu over allerlei andere zaken", aldus Bentoumya.

Chaos Zuidoost

Daarmee doelde Bentoumya op onder andere het gegeven dat verschillende raadsleden ook de ontstane situatie in Zuidoost aanhaalden. Gisterenavond werd daar de bestuurlijke chaos compleet toen met de kleinst mogelijke meerderheid stadsdeelcommissie Zuidoost tégen de voordracht van beoogd stadsdeelvoorzitter Vincent de Kom en stadsdeelbestuurder Rosamunde Dors stemden.

Dibi: "Mevrouw Dors en meneer De Kom, dit verdienen jullie niet. Ik hoop dat er na de initiële schok dat ruimte ontstaat dat het signaal niet voor hen geldt. Wij geloven dat, er is geen twijfel bij ons, de belangen van Zuidoost in hun hart zit."

Volgens Bij1 kan het signaal uit Zuidoost niet anders geduid worden van een dieper liggende onvrede. "We moeten erkennen dat een bestuurlijk stelsel - wat nabijheid moest creëren - bij elke evaluatie tekortschiet. Gevraagde en ongevraagde adviezen kunnen te makkelijk afgeschoten worden."

Vanwege de vorm van het debat in de gemeenteraad, moest Halsema namens het college antwoord geven. Zij vertelde begrip te hebben voor het feit dat Abid voor de wethoudersfunctie in Utrecht gaat. "Afgelopen zaterdag was het Veteranendag. Abid heeft lang gediend voor Nederland en daarna altijd de publieke zaak heeft gediend. Hij had beter een briefje kunnen sturen, maar er was nog geen hoorzitting geweest of benoeming. Ik denk dat we trots op hem mogen zijn en ik wil hem heel veel succes wensen."

De reactie van Halsema schoot Dibi in het verkeerde keelgat. "De kloof tussen bestuur en burger kon niet groter als ik de burgemeester hoor." Hij vertelde andere verhalen 'op straat' te horen. Halsema op haar beurt: "Ik wist niet dat de heer Dibi voxpopjes zette tegenover democratische regels."

De burgemeester zei wel dat raadsleden haar wakker mogen maken om een debat te voeren over het bestuurlijke stelsel in Amsterdam.

"Debat prematuur"

PRO Amsterdam en D66 hadden in eerste instantie niet het voornemen om überhaupt een inbreng te doen tijdens het debat, maar deden dit na oproep van de oppositie alsnog. "Ik vind dit debat zwaar prematuur. Ik doe een oproep aan iedereen: neem jezelf serieus", zei Rob Hofland (D66). Hij wilde nu eerst de stadsdeelcommissies aan het woord laten, alvorens de raad er over verder spreekt. PRO Amsterdam sloot zich daarbij aan.

Uiteindelijk schoot niemand echt iets op met het gevoerde debat. "Er wordt nu een procedureel debat van gemaakt, terwijl de onderliggende vraag, kijkend naar wat er in Zuidoost en Nieuw-West is gebeurd, gaat over vertrouwen. Het signaal dat zij geven, geven ze niet voor niets. De manier waarop deze bestuurders zijn aangewezen, wat bijna leek op een aantal namen uit een hoge hoed trekken per stadsdeel, draagt daar niet aan bij", besloot Juliet Broersen (Volt).

Morgenavond bespreekt Nieuw-West dus de nieuwe voordrachten van bestuurders. Hoe het nu verder moet in Zuidoost (waar twee bestuurders geen meerderheid kregen van de commissieleden), is nog niet duidelijk. Wanneer de raad de dieperliggende onvrede over de positie van stadsdelen bespreekt, moet nog blijken. Volgende week komt de gemeenteraad weer samen en dan zouden ook de stadsdeelbestuurders officieel geïnstalleerd moeten worden.

Kersverse wethouder Esmah Lahlah zoekt nog een fiets, een huis en een vaste boulderhal

Wed, 24 Jun 2026 11:00:00 GMT

Onderwijswethouder Esmah Lahlah is nieuw in de stad en in de Stopera. Dus hoog tijd om haar iets beter te leren kennen. In de boulderhal horen we dat ze traint voor een marathon en gek is op het levenslied. "Als er ergens Bloed, Zweet en Tranen opkomt, ga ik springen en zing ik heel hard mee."

Vanaf een meter of vier hoog vertelt de 46-jarige Esmah Lahlah dat het boulderen in een onbekende hal wel wat weg heeft van het wethouderschap. "Een nieuwe omgeving, toch vertrouwd en net zo fijn." Lahlah was jarenlang wethouder in Tilburg. Daar had zij net als in Amsterdam de portefeuilles Onderwijs en Jeugd & Kansengelijkheid. Ze zegt er alles aan te willen doen dat alle Amsterdamse kinderen in alle wijken dezelfde kansen kunnen krijgen.

De afgelopen jaren zat zij namens PRO in de Tweede Kamer. Op dit moment woont ze nog in Tilburg. Zodra haar kind op kamers gaat ergens de komende maanden, zal ze de overstap naar Amsterdam maken. Een favoriet stadsdeel heeft ze nog niet. "Misschien dat ik in het begin gewoon ga huren en op die manier Amsterdam tot me neem. Er zijn hele leuke wijken en het is ook moeilijk kiezen. Al is er met de woningnood - zelfs als wethouder - niet altijd iets te kiezen", vertelt ze.

Ze kijkt nu al uit naar het wonen in de stad. "Ik ben nu alle koffiebarretjes aan het afgaan, maar als er nog evenementen, clubjes, of festivals zijn die mensen willen tippen: heel graag. Stuur me vooral een bericht via Instagram. Ik ben de stad dus echt nog aan het ontdekken", vertelt ze.

Dat Lahlah geen binding heeft met de stad zorgde bij haar aanstelling ook voor kritiek. Daarover zegt ze nu: "Ik ga niet doen alsof ik al een Amsterdammer ben. Maar dit is altijd een stad geweest met mensen die hier geboren zijn en met mensen die hier een toekomst hebben gevonden. En ik hoop echt dat ik bij die laatste groep hoor en dat Amsterdammers me gaan omarmen en dat ik een van hen word."

Nieuwe wethouder weet hoe het is om elk dubbeltje om te draaien: dit is Araya Sumter

Mon, 22 Jun 2026 11:20:28 GMT

Ze was tot voor kort een topambtenaar in Den Haag, maar werkt ook als vrijwilliger bij de Voedselbank. Araya Sumter (47) is een van de nieuwe wethouders namens PRO. Als wethouder is ze verantwoordelijk voor sociale rechtvaardigheid (armoede & schuldhulpverlening), herstel toeslagenouders en diversiteit & inclusie.

Araya Sumter doet boodschappen bij haar favoriete supermarkt in Geuzenveld. Haar moeder woont erboven, net als haar tante. Zelf heeft Sumter iets verderop gewoond in haar studententijd. "We vieren hier altijd kerst samen. En op 1 januari eten we altijd samen. Met mijn broer, met mijn zusje en mijn tantes. Dan kookt mijn moeder altijd uitgebreid. Dat zijn herinneringen die je maakt met je gezin en familie voor het leven."

Met een grote fles wasmiddel in haar handen: "Ik kijk altijd erg naar de prijs. Wasmiddel is echt superduur. Dus je moet altijd goed kijken naar de prijs." Sumter, geboren in Oost en opgegroeid in West, weet hoe het is om elk dubbeltje te moeten omdraaien.

"Ik groeide op in een heel liefdevol gezin, maar we hadden niet altijd alle middelen. Ik merk het aan mezelf, dat zit nog steeds in mij. Als ik ga lunchen kijk ik altijd eerst even op mijn rekening om te kijken of ik nog wel geld heb. Terwijl ik weet dat ik wel geld heb. Het zit gewoon diep in mij dat je weet dat je creatief moet zijn met geld, dat je elk dubbeltje moet omdraaien. Daarom vind ik het ook belangrijk om uit te stralen dat mensen die met weinig geld opgroeien de beste budgetbeheerders zijn. Want het is superknap om met 50 euro per week rond te komen. "

Sumter werkte eerder voor vakbond FNV en was de afgelopen jaren topambtenaar in Den Haag. In 2024 werd ze directeur-generaal Sociale Zekerheid en Integratie op het ministerie van Sociale Zaken. Politieke ervaring heeft ze nog niet.

"Als ambtenaar kon ik heel veel dingen binnen bestaand beleid voor elkaar krijgen, en nu heb ik de kans gekregen om, samen met de ambtenaren, beleid te maken. Ik moet ook wel een beetje wennen aan mijn nieuwe rol, want soms denk ik gewoon nog als ambtenaar. Ik vind het belangrijk dat je een meervoudigheid aan perspectieven aan tafel hebt. Dus niet alleen maar vanuit je eigen partij denken. Je moet doen wat nodig is voor de stad. Wat het voor de Amsterdammers beter maakt. En ik wil juist al die perspectieven aan tafel hebben. Het is belangrijk dat je niet vanuit je eigen bubbel kijkt naar de wereld."

Bekend maakt bemind

Sumter is expert op het gebied van armoede en schulden. Als ambtenaar ging ze altijd met de mensen in gesprek, en dat wil ze ook blijven doen als wethouder.

"Je moet altijd zichtbaar zijn. Want alleen dan kan je aan vertrouwen werken. Bekend maakt bemind. Wat ik in ieder geval ga doen is heel actief zijn in de stadsdelen, en uiteraard ook in Weesp. Het is belangrijk dat we naar de mensen toe gaan en in gesprek gaan. Ik wil ook een spreekuur houden, stadsgesprekken organiseren. Waardoor je samen kan kijken wat er nodig is. Ik denk dat dat heel belangrijk is: je moet er zijn wil je werken aan vertrouwen. En wat ik belangrijk vind: niet eenmalig komen. Niet alleen komen wanneer het verkiezingstijd is, of als er een camera bij is. Je moet er altijd zijn. Zoals ik hier altijd al ben."

Sumter woont nu met haar partner en drie kinderen in Haarlem. Daar blijft ze wonen omdat een van haar kinderen zorg nodig heeft. "Ik hoop dat de Amsterdammers me dat kunnen vergeven", lacht ze.

Ze heeft ontzettend veel zin om in haar stad aan de slag te gaan. "Ik vind het ook spannend. Het is een grote verantwoordelijkheid. Maar ik kijk er vooral heel erg naar uit om samen met mensen het verschil te maken. In Den Haag maak je impact voor 18 miljoen mensen, maar om het te doen in de stad waar ik geboren en getogen ben, dat is voor mij het grootste geluk wat je kan treffen."

Ze vervolgt: "De afgelopen jaren heb ik in Den Haag gezien dat er heel veel goede initiatieven zijn om armoede en schulden aan te kaarten, dat geldt overigens ook voor diversiteit en inclusie, tegelijkertijd zie ik dat het pas echt werkt als je dicht bij de mensen hulp biedt. Vaak informeel. We moeten echt terug naar minder systemen, zodat eenvoudiger wordt en beter uitlegbaar. In Amsterdam mag ik dat komen doen. Dat is natuurlijk fantastisch."